បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ


បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ

អបអរសាទរបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណីជាតិ ឆ្នាំមមី ឆស័ក ព.ស. ២៥៥៨ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ១៥កើត ១រោច និង ២រោច ខែចេត្រ វេលាម៉ោង ០៨: ០៧:១២ វិនាទី ព្រឹក។

ប្រសិទ្ធពរឆ្នាំថ្មី ឆ្នាំមមី សិរីសួស្ដី សុភមង្គល វិបុលសុខ កើតមានដល់ប្រជាជាតិខ្មែរ និង បងប្អូនទាំងឡាយនៅលើបណ្ដាញវ៉ើតប្រេសនេះ

1788

គ្រប់​ប្រជាជាតិ​ក្នុង​លោក សុទ្ធ​តែ​មាន​ការ​ចូល​ឆ្នាំ​របស់​ខ្លួន គ្រាន់​តែ​ប្លែក​គ្នា​ត្រង់​ការ​កំណត់​ពេក​ចូល និង​ពិធី​ធ្វើ​ខុស​គ្នា​ប៉ុណ្ណោះ ។ ឯ​ប្រជាជន​ខ្មែរ ក៏​មាន​ការ​ចូល​ឆ្នាំ​ប្រពៃណី​របស់​ខ្លួន តាំង​ពី​បុរាណ​កាល​មក​ដែរ ។

I- ពេល​វេលា​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ

កាល​ដើម​ឡើយ ខ្មែរ​យើង​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ ក្នុង​ខែ​មិគសិរ ព្រោះ​គេ​កំណត់​យក​ខែ​នេះ ជា​ខែ​ដើម​ឆ្នាំ ។ នា​សម័យ​ព្រេងនាយ ឆ្នាំ​នីមួយ ៗ ចែក​ជា ៣ រដូវ តាម​ចន្ទ​គតិ គឺ ហេមន្ត​រដូវ គិម្ហ​រដូវ និង វស្សាន​រដូវ ។ បុរាណាចារ្យ​លោក​គិត​ថា ហេមន្ត​រដូវ ជា​រដូវ​ត្រជាក់ ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ជា​រដូវ​ដើម​ឆ្នាំ ប្រៀប​បាន​នឹង​ពេល​ព្រឹក ដែល​ផុត​ពី​រាត្រី គឺ​ជា​ដើម​ថ្ងៃ ។ គិម្ហ​រដូវ ជា​រដូវ​ក្ដៅ ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ជា​កណ្ដាល​ឆ្នាំ ប្រៀប​ដូចជា​ពេល​ថ្ងៃ​ត្រង់ ។ វស្សាន​រដូវ ជា​រដូវ​ដែល​មេឃ​មីរ ងងឹត​មាន​ភ្លៀង​ផ្គរ ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ជា​ចុង​ឆ្នាំ ប្រៀប​បាន​នឹង​ពេល​ព្រលប់ ។

ចំណេរ​កាល​ក្រោយ​មក, គ្រា​ដែល​បុព្វបុរស​ខ្មែរ​យើង អនុលោម​ប្រើ​ចុល្លសករាជ​ជា​សំខាន់​នោះ (មិន​ដឹង​ជា​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​រជ្ជកាល​នៃ​ព្រះ​រាជា​អង្គ​ណា​ទេ) ទើប​ការ​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី មាន​ការ​ប្រែប្រួល ហើយ​កំណត់​យក​ខែ​ចេត្រ ជា​ខែ​ដើម​ឆ្នាំ​វិញ ។ ឯ​ថ្ងៃ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ តែង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ មិន​មុន​ថ្ងៃ ៤ កើត ខែ​ចេត្រ និង​មិន​ក្រោយ​ថ្ងៃ ៤ កើត ខែ​ពិសាខ ព្រោះ​បុព្វបុរស​យើង​យល់​ឃើញ​ថា នៅ​ខែ​មិគសិរ​នេះ ប្រជា​កសិករ​ខ្មែរ​យើង រវល់​មមាញឹក​ក្នុង​របរ​កសិកម្ម មាន​ស្រែ​ចំការ ជាដើម ទើប​លោក​លើក​កំណត់​ពេល​ចូល​ឆ្នាំ មក​ធ្វើ​នៅ​ក្នុង​ខែ​ចេត្រ​វិញ ដោយ​ហេតុ​ថា ខែ​ចេត្រ​កិច្ចការ​ច្រូត​កាត់ បោក​បែន បាន​ចប់​សព្វ​គ្រប់ ហើយ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​យើង​ទំនេរ មាន​ឱកាស​ធ្វើ​បុណ្យ​ទាន កំសាន្ត សប្បាយ តាម​ប្រាថ្នា ។ ការ​កំណត់​នេះ ក៏​ជាប់​ជា​ប្រពៃណី រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

ក្មួយស្រីរបស់ខ្ញុំ ៖ជ័យលាភីលេខ១ មេដាយមាសផ្នែកអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ ថ្នាក់ទី​១២ ទូទាំងប្រទេស ក្នុងឆ្នាំ ២០១៤


photo4ជារៀងរាល់ឆ្នាំក្រសួងអប់រំ​ យុវជន​ និងកីឡា​ តែងតែរៀប​ចំ​ឲ្យមាន​ការប្រជ្រើសរើសសិស្សពូកែទូទាំងប្រទេស​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​២០១៤ ផ្នែក​អក្សរសិល្ប៍​ខ្មែរ គណិតវិទ្យា និង​រូបវិទ្យា ថ្នាក់ទី៩ និង ទី១២ក្នុងខែមេសា​ បន្ទាប់ពី​រាជធានី-ខេត្ត​នីមួយ​ៗ​ជម្រើស​បាននូវ​បេក្ខជន​ឆ្នើម​សម្រាប់​ចូលរួម​ការ​ប្រឡង​ថ្នាក់​ជាតិ​ដោយ​ឡែក​ឆ្នាំនេះ ការប្រឡងជ្រើសរើសសិស្សពូកែទូទាំងប្រទេសបាន​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅអនុវិទ្យាល័យសម្ដេចឪ​ ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុនា​សម័យ​ប្រឡងថ្ងៃ​ទី​ ០១ ខែ​មេសា​ ឆ្នាំ​២០១៤

ក្មួយ​ស្រី​ខ្ញុំ គង់ រតនធីតា​ អតីត​ជ័យលាភី​លេខ​១មេដាយ​មាស​ផ្នែក​អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ​ ថ្នាក់ទី​៩​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ២០១១​​និង​ជា​ជ័យលាភីលេខ​១មេដាយ​មាស​ផ្នែក​អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ​ ថ្នាក់ទី​១២​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ​២០១៤​នេះ​។​ តាម​រយៈ​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ប្រឡង​ជ្រើស​រើស​សិស្ស​ពូកែ​ទាំង​ពីរ​លើក​ដែល​នាង​បាន​ចូលរួម​ បញ្ជាក់​ឲ្យ​ឃើញ​ថានាង​នៅតែ​រក្សា​បាន​នូវ​ចំណាត់​ថ្នាក់​លេខ១ដដែលនៅ​ក្នុង​ការ​ប្រឡង​ថ្នាក់​ជាតិ​នេះ​។

ក្រសួង​អប់រំ យុវជន និង​កីឡា បាន​រៀបចំ​ការ​ប្រឡង​ជ្រើសរើស​សិស្ស​ពូកែ​ទូទាំង​ប្រទេស​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​២០១៤ ផ្នែក​អក្សរសិល្ប៍​ខ្មែរ គណិតវិទ្យា និង​រូបវិទ្យា ថ្នាក់ទី៩ និងថ្នាក់ទី១២ ដែល​មាន​រយៈពេល​បី​ថ្ងៃ គឺ​ចាប់​ពី​ថៃ្ង​ទី​១ ដល់​ថ្ងៃ​ទី​៣ ខែ​មេសា ឆ្នាំ២០១៤ ដែល​មាន​បេក្ខជន​ចូល​រួម​ចំនួន ៤៨០នាក់ ស្រី ២១០នាក់ មក​ពី​ទូទាំង​ប្រទេស ។ ជា​លទ្ធផល​ក្នុង​ចំណោម​បេក្ខជន​គ្រប់​មុខវិជ្ជា​ទាំង​ពីរ​កម្រិត​ ថ្នាក់ក្រសួង​ជ្រើសរើស​បាន​ជ័យ​លាភី​ចំនួន​១០នាក់ ក្នុង​មួយ​មុខវិជ្ជា ​ក្នុង​មួយ​កម្រិត​ថ្នាក់លើក លែង​តែ​មុខវិជ្ជា​រូបវិទ្យា​ថ្នាក់​ទី​៩ ក្រសួង​ជ្រើសរើស​បាន​តែ ៨​នាក់ សរុប​៥៨​នាក់ ស្មើ​នឹង ៤១.៣៧%។

សូម​អបអរសាទរ​ចំពោះ​ប្អូន​ៗ​ ក្មួយៗ​ជាជ័យលាភី​ទូទាំង​ប្រទេស​ទាំងអស់​ ដែល​ទទួល​បាន​នូវ​លទ្ធ​ផល​គួរ​ជាទី​មោទន​ សម្រាប់​សង្គម​ជាតិ​ រាជធានី-ខេត្ត​ សាលារៀន​ គ្រួសារ​ និង ខ្លួនឯងផ្ទាល់។

រូបភាពក្នុងពិធីប្រកាសលទ្ធផល៖

ស្លាយដ៍សូវ៍​នេះ​ត្រូវការ JavaScript។

អតីត​ជ័យលាភីកាល​ថ្នាក់​ទី​៩​ ឆ្នាំ​២០១១ផ្សេងទៀត​​ដែល​បាន​ជាប់​ចំណាត់​ថ្នាក់​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤​នេះ​ ៖

  • ក្មួយស្រី គង់ រតនធីតា ជ័យលាភីលេខ​១មេដាយ​មាស​ផ្នែក​អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ​ ថ្នាក់ទី​១២​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ​២០១៤​ នេះ និង​ជាអតីត​ជ័យលាភី​លេខ​១មេដាយ​មាស​ផ្នែក​អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ​ ថ្នាក់ទី​៩​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ២០១១​​

  • ប្អូនស្រី​ ជេត ឆរីវណ្ណ​ ៖ ​ជ័យលាភីលេខ​១មេដាយ​មាស​ផ្នែក​គណិតវិទ្យាថ្នាក់ទី​១២​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ​២០១៤​ នេះ​ និង​ជា​អតីត​ជ័យលាភី​លេខ​៦​ផ្នែក​គណិតវិទ្យា​ថ្នាក់ទី​៩​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ២០១១​​

  • ប្អូនស្រី​ លី សុកញ្ញា ៖ ជ័យលាភីលេខ​១មេដាយ​មាស​ផ្នែក​រូបវិទ្យាថ្នាក់ទី​១២​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ​២០១៤​ នេះ​ និង​ជា​អតីត​ជ័យលាភី​លេខ​៨​ផ្នែករូបវិទ្យា​ថ្នាក់ទី​៩​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ២០១១​​

  • ប្អូនប្រុស​ សួន សុវឌ្ឍនា ៖​ ជ័យលាភីលេខ​២មេដាយ​ប្រាក់​ផ្នែក​រូបវិទ្យាថ្នាក់ទី​១២​ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ​២០១៤​ នេះ​ និង​ជា​អតីត​ជ័យលាភី​លេខ​១មេដាយ​មាស​​ផ្នែក​រូបវិទ្យា​ថ្នាក់ទី​៩​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ២០១១​​

  • ប្អូនស្រី​ ឌុំ រីដា ៖​ ​ជ័យលាភីលេខ​៩​ផ្នែក​​អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ​ថ្នាក់ទី​១២​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ​២០១៤​ នេះ​ និង​ជា​អតីត​ជ័យលាភី​លេខ​៩​ផ្នែក​​អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ​​ថ្នាក់ទី​៩​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ២០១១​​

  • ប្អូនប្រុស​ យិន ចំណូល ៖ ជ័យលាភីលេខ​៩​ផ្នែក​គណិតវិទ្យាថ្នាក់ទី​១២​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ​២០១៤​ នេះ​ និង​ជា​អតីត​ជ័យលាភី​លេខ​៧​ផ្នែក​គណិតវិទ្យា​ថ្នាក់ទី​៩​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ២០១១

  • ប្អូនប្រុស​ ហួន លីហួរ ៖ ជ័យលាភីលេខ​៨​ផ្នែក​គណិតវិទ្យាថ្នាក់ទី​១២​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ​២០១៤​ នេះ និង​ជា​អតីត​ជ័យលាភី​លេខ​៣​ មេដាយសំរឹទ្ធ​ផ្នែក​គណិតវិទ្យា​ថ្នាក់ទី​៩​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ២០១១​

  • ប្អូនប្រុស​ គីម គីណាល់៖​ ជ័យលាភីលេខ​​ផ្នែក​រូបវិទ្យាថ្នាក់ទី​១២​ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ​២០១៤​ នេះ​ និង​ជា​អតីត​ជ័យលាភី​លេខ​៣មេដាយសំរឹទ្ធ​ផ្នែក​រូបវិទ្យា​ថ្នាក់ទី​៩​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ២០១១​​

  • ប្អូនប្រុស​ ឈីវ សិសាង ៖​ ជ័យលាភីលេខ​៣មេដាយសំរឹទ្ធ​ផ្នែក​រូបវិទ្យាថ្នាក់ទី​១២​ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ​២០១៤​ នេះ​ និង​ជា​អតីត​ជ័យលាភី​លេខ​៤​ផ្នែក​រូបវិទ្យា​ថ្នាក់ទី​៩​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ២០១១

  • ប្អូនប្រុស​ វុន វាសនា ៖​ ជ័យលាភីលេខ​​ផ្នែក​រូបវិទ្យាថ្នាក់ទី​១២​ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ​២០១៤​ នេះ​ និង​ជា​អតីត​ជ័យលាភី​លេខ​៦​ផ្នែក​រូបវិទ្យា​ថ្នាក់ទី​៩​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ២០១១​​

  • ប្អូនប្រុស​ ពេជ្ជ ដេវីដ ៖​ ជ័យលាភីលេខ​៤​ផ្នែក​រូបវិទ្យាថ្នាក់ទី​១២​ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ​២០១៤​ នេះ​ និង​ជា​អតីត​ជ័យលាភី​លេខ​៩​ផ្នែក​រូបវិទ្យា​ថ្នាក់ទី​៩​ ទូទាំងប្រទេស​ក្នុងឆ្នាំ២០១១​​

ប្រកាសស្ដីពីការទទួលស្គាល់សិស្សពូកែទូទាំងប្រទេសឆ្នាំ២០១៤ ៖

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា គឺ​ជា​គ្រឹះ​នៃ​ការ​ប្រតិបត្តិ សំរាប់​ការ​រស់​នៅ​ទាំងអស់​គ្នា


ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា គឺ​ជា​គ្រឹះ​នៃ​ការ​ប្រតិបត្តិ

សំរាប់​ការ​រស់​នៅ​ទាំងអស់​គ្នា *

buddhaសត្វ​លោក​ដែល​ត្រូវ​អវិជ្ជា​បិទ​បាំង មាន​សេចក្ដី​ត្រេក​ត្រអាល (នន្ទិរាគៈ) ជា​គ្រឿង​ចង​ទុក មាន​ការ​រិះ​គិត (វិតក្កស្ស វិចារណា) ជា​គ្រឿង​បញ្ជា​ទៅ រមែង​ក្ដៅ​ផ្សា​ដោយ​ភ្លើង​ទុក្ខ​និង​ភ្លើង​កិលេស ហើយ​អន្ទោល​ទៅ​ក្នុង​សង្សាវដ្ដ គ្មាន​ទី​បញ្ចប់ ។

ធម្មជាតិ​ទាំងឡាយ​ណា មាន​កិរិយា​កើត​ឡើង​ជា​ធម្មតា ធម្មជាតិ​ទាំង​នោះ ក៏​រីក​លូត​លាស់​ទៅ​រក​សេចក្ដី​វិនាស​អន្តរធាន​សាប​សូន្យ​ទៅ​ជា​ធម្មតា, មិន​បាន​ទៀង​នៅ​ជា​អមតៈ​ទេ, សូម្បី​តែ​ដំណើរ​នៃ​លោក​ដែល​មាន​ការ​កើត​ជា​ខាង​ដើម និង​ការ​វិនាស​ទៅ​ជា​ខាង​ចុង ក៏​មាន​ការ​វិល​ទៅ​មុខ​ជានិច្ច ឥត​ឈប់​ឈរ ដូចជា​កង់ចក្រ ហើយ​ក៏​គ្មាន​អ្នក​ណា​ជា​អ្នក​បង្កើត​ក្រៅ​តែ​ពី​ហេតុ​បច្ច័យ ប៉ុណ្ណោះ ល្គឹក​ណា​បើ​គ្មាន​ហេតុ​បច្ច័យ​ទេ ក៏​មិន​អាច​កើត​ឡើង​បាន​ដែរ ។

ក្នុង​ដំណើរ​នៃ​លោក​ដែល​វិវត្ត​មក​ដល់​សម័យ​កាល​វិទ្យាសាស្ត្រ​កាន់​ត​រីក​ចំរើន​ឥត​ឈប់​ឈរ​នេះ, អាវុធ​ប្រល័យ​ជីវិត​ក៏​កាន់​តែ​ទំនើប និង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ខ្ពស់ ចំណែក​គ្រោះថ្នាក់​នៃ​បាតុភូត​ដ៏​អាក្រក់​នៃ​ធម្មជាតិ ក៏​កាន់​តែ​កើត​មាន​ឡើង​ប្លែក ៗ ហើយ​ជម្លោះ​នៃ​សង្គ្រាម​សដ្ឋកិច្ច សង្គ្រាម​ឈ្លានពាន សង្គ្រាម​សាសនា សង្គ្រាម​ស៊ីវិល សង្គ្រាម​ដណ្ដើម​អំណាច​នៃ​លទ្ធិ​នយោបាយ ការ​វាយ​ប្រហារ​ដោយ​សង្គ្រាម​ពាក្យ​សំដី អំពើ​ហិង្សា​ជាដើម ជា​ទូទៅ ក៏​បន្ត​កើត​មាន​នៅ​ឡើយ ទោះបី​ជា​មាន​ច្បាប់ និង​ទណ្ឌកម្ម​ក៏​ដោយ ទាំង​នេះ​ក៏​ព្រោះ​តែ​មាន​ហេតុ​របស់​វា​ដែរ គឺ​ការ​ថយ​ចុះ​នៃ​គុណធម៌ សីលធម៌ មនុស្ស​ធម៌ និង​ព្រហ្មវិហារ​ធម៌​ជាដើម​នោះ​ឯង និង​ការ​រីក​ដុះ​ដាល​ឡើង​នៃ​អកុសល​ធម៌ អមនុស្ស​ធម៌ មហិច្ឆតា​លោភលន់ ការ​ចង​គំនុំ​គុំគួន មិច្ឆា​ទិដ្ឋិ ការ​ប្រកាន់​មានះ​រើស​អើង ការ​មិន​ចេះ​អនុគ្រោះ ការ​បំផ្លាញ​បរិដ្ឋាន សេចក្ដី​កំណាញ់ សេចក្ដី​និន្ទា​ឈ្នានីស ជាដើម​នោះ​ឯង ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

កំណាព្យ៖ អ្នករៀនដើម្បីជាតិ


Kambuja_Soriya_1999_02_08__Page_1

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

សម្ដេច ជួន ណាត ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​កើត​ពី​សង្គម​ខ្មែរ​ដ៏​បរិសុទ្ធ


សម្ដេច ជួន ណាត


ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​កើត​ពី​សង្គម​ខ្មែរ​ដ៏​បរិសុទ្ធ

គួរ​ឲ្យ​ស្ដាយ​ណាស់ ដែល​ធម្មជាតិ​មិន​អាច​មិន​ប្រែ​ប្រួល ។ ជីវិត​ដែល​កើត​ឡើង​ត្រូវ​តែ​ស្លាប់ ។ ជីវិត​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃរាជ ជួន ណាត ក៏​មិន​អាច​មាន​ករណី​ពិសេស​ដែល​ធម្មជាតិ​លើក​លែង​បាន​ដែរ ព្រះ​អង្គ​បាន​លា​ចាក​លោក​នេះ​ទៅ​ដោយ​ស្ងៀម​ស្ងាត់ បន្ទាប់​ពី​បាន​បំពេញ​ព្រះ​សកម្មភាព​ក្នុង​ព្រះ​ឋានៈ​ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ខ្មែរ​ក្នុង​វិស័យ​ពហុវិជ្ជា ដើម្បី​ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា វប្បធម៌ និង​សន្តិភាព ។ នៅ​ក្នុង​ចុង​ឆ្នាំ​ទី​៨៦ នៃ​ព្រះ​ជន្មាយុ ដែល​ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី​២៤ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៦៩ វេលា​ម៉ោង​២០ និង​២០ នាទី សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃរាជ ជួន ណាត ទ្រង់​សោយ​ទិវង្គត​ក្នុង​កណ្ដាល​ព្រះ​សកម្មភាព​របស់​ព្រះ​អង្គ ក្រោយ​ពី​ទ្រង់​ប្រឈួន​តែ​៣ ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ ដោយ​បាន​បូជា​ព្រះ​កាយ និង​ព្រះ​សតិបញ្ញា ដើម្បី​ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា និង​ប្រជាជាតិ​ខ្មែរ ដែល​ទ្រង់​ជា​មហា​បុរស​ស្នេហា​ជាតិ​មាតុភូមិ​យ៉ាង​មាំ ។


ពិធី​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​បុណ្យ​ខួប ៣០ ឆ្នាំ នៃ​ការ​សោយ​ព្រះ​ទិវង្គត​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ ជួន ណាត (២៥ កញ្ញា ១៩៦៩-២៥ កញ្ញា ១៩៩៩) បាន​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​នៃ​ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ រយៈ​ពេល​៣​ថ្ងៃ គឺ​ថ្ងៃ​ទី​២៤-២៥-២៦ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩៩ ដើម្បី​រំលឹក​ឧបការ​គុណ​ដែល​ព្រះ​អង្គ​មាន​ចំពោះ​ប្រទេស​ជាតិ​ទាំង​ខាង​វិស័យ​វប្បធម៌ អក្សរ​សាស្ត្រ អប់រំ សាសនា តាម​សកម្មភាព​ទូន្មាន​ប្រៀន​ប្រដៅ និង​ស្នា​ព្រះហស្ថ​ដ៏​ច្រើន​ដែល​ព្រះ​អង្គ​បាន​រៀប​រៀង និង​និពន្ធ​ឡើង ពុំ​អាច​បំភ្លេច​បាន​ឡើយ ។

សម្ដេច​​ទ្រង់​ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ១១ រោច ខែ ផល្គុន ព.ស. ២៤២៧ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី​១១ ខែ​មិនា ឆ្នាំ​១៨៨៣ នៅ​ភូមិ​កំរៀង សង្កាត់​រកា​កោះ ស្រុក​គង​ពិសី​ខេត្ត​កំពង់​ស្ពឺ, ព្រះ​បិតា​នាម ជួន ព្រះ​មាតា​នាម យក់ ។ គ្រួសារ​នេះ​មាន​បុត្ត​តែ​ពីរ​នាក់ គឺ​សម្ដេច និង​ឧកញ៉ា​សោភ័ណ​មន្ត្រី ជួន នុត ។

កាល​នៅ​ជា​កុមារ បាន​សិក្សា​អក្សរ និង​លេខ ដរាប​ដល់​ជន្មាយុ ១៤ ឆ្នាំ បាន​បួស​ជា​សាម​ណេរ នៅ​វត្ត​ពោធិព្រឹក្ស (ហៅ វត្ត​ពោល្យំ) សង្កាត់​រលាំង​កែន​ស្រុក​កណ្ដាល​ស្ទឹង ខេត្ត​កណ្ដាល ។ ពីរ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក, សម្ដេច​បាន​ចូល​សិក្សា​បរិយត្តិធម៌ នៅ​វត្ត​ឧណ្ណាលោម ក្រុង​ភ្នំពេញ ។ លុះ​ជន្មាយុ​គ្រប់​២១ ឆ្នាំ បាន​បំពេញ​ឧបសម្បទា​ជា​ភិក្ខ នៅ​វត្ត​ពោធិព្រឹក្ស ដែល​ជា​វត្ត​ដើម ដោយ​ទ្រង់​ទទួល​នាម​បញ្ញត្តិ​ថា ជោតញ្ញាណោ រួច​និមន្ត​ត្រឡប់​ទៅ​គង់​នៅ​វត្ត​ឧណ្ណាលោម​វិញ ។


សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃរាជ ជួន ណាត (ជោតញ្ញាណោ) ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ជាតិ​មួយ​អង្គ ដែល​បាន​ទទួល​ព្រះ​ឋានៈ​ជា អគ្គមហាបណ្ឌិត នៃ​សហភាព​ភូមា ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៥៤ និង​ជា​អភិធជមហារដ្ឋគុរុ នៃ​សហភាព​ភូមា ពី​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​សហភាព​ភូមា​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៥៧ និង​បាន​ទទួល​ព្រះ​ឋានៈ​ជា​បណ្ឌិត​អក្សរសាស្ត្រ ដំបូង​បង្អស់​ពី​មហា​វិទ្យាល័យ​អក្សរសាស្ត្រ និង​មនុស្ស​សាស្ត្រ នៃ​ភូមិន្ទ​សកលវិទ្យាល័យ​ភ្នំពេញ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៧ ដែល​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះ​ប្រមុខ​រដ្ឋ ទ្រង់​បាន​ប្រទាន​ថ្វាយ​ផ្ទាល់ ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

កំណាព្យ៖ ល្បើកក្រើនជាតិ


1

2013 in review


The WordPress.com stats helper monkeys prepared a 2013 annual report for this blog.

Here’s an excerpt:

The concert hall at the Sydney Opera House holds 2,700 people. This blog was viewed about 11,000 times in 2013. If it were a concert at Sydney Opera House, it would take about 4 sold-out performances for that many people to see it.

Click here to see the complete report.

អាថ៌​កំបាំង​ និង ​អត្ថន័យ​នៃ​ប្រាសាទ​បាយ័ន​


ថ្មីៗ​កន្លង​ទៅ​នេះ​ សហស្សវត្ស​ឆ្នាំ​២០០០​ បាន​ធ្វើ​សេចក្ដី​ ថ្លែង​ការណ៍​យ៉ាង​ឱឡារិក​ ដើម្បី​វប្បធម៌​សន្តិភាព​ និង​អហិង្សា​ ហើយ​កំណត់​ជា​ឆ្នាំ​អន្តរជាតិ​ ដើម្បី​សន្តិភាព​ក្នុង​ដំណើរ​ថ្មី​មួយ ។

ចំពោះ​គំនិត​របស់​សកល​លោក​ខាង​លើ​នេះ​ ខ្មែរ​យើង​បាន​ ឃើញ​ថា​ ដូនតា​បុព្វ​បុរស​របស់​យើង​បាន​ចាប់​អារម្មណ៍​ខ្ពស់​ និង​ យូរ​លង់​ណាស់​មក​ហើយ​ ‘ កន្លង​ច្រើន​សត​វត្សរ៍​ ’ ចំពោះ​វប្បធម៌​សន្តិភាព​ និង​អហិង្សា​នេះ​ ដោយ​លោក​បាន​សាប​ព្រោះ​បណ្ដុះ​ បណ្ដាល​ពាស​ពេញ​ផ្ទៃ​ប្រទេស​ : ក្នុង​សិល្បៈ​ ក្នុង​រូប​ចម្លាក់​ ក្នុង​ ក្បូរ​ក្បាច់​រចនា​ ក្នុង​ស្ថាបត្យកម្ម​ ក្នុង​ទំនៀម​ទម្លាប់​ ក្នុង​ប្រពៃណី​ ក្នុង​ជំនឿ​សាសនា​ ក្នុង​អារ្យ​ធម៌ និង​វប្បធម៌​ទូទៅ​ មាន​ : ភាសា​ ពាក្យ​ របាំ​ ចម្រៀង​ តូរ្យ​តន្ត្រី កាយវិការ​ សម្រស់​ សម្ផស្ស​ ញញឹម​ ពិធីការ​ បុណ្យ​ទាន​ មនោ​សញ្ចេតនា​ អក្សរ​សាស្ត្រ អក្សរសិល្ប៍​ កីឡា​ ប្រយុទ្ធ​ សិប្បកម្ម​ សំណង់​ ផ្ទាំង​សិលា​ចារឹក​ ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​ និង​កសិណ​ច្រើន​ទៀត​ ជា​និមិត្ត​រូប​នៃ​វប្បធម៌​សន្តិភាព​ និង​អហិង្សា​នោះ ។

ប្រាសាទ​បាយ័ន​ : មាន​ទី​តាំង​ស្ថិត​នៅ​ចំ​កណ្ដាល​ នៃ​អង្គរ​ធំ​ កសាង​នៅ​សត​វត្សរ៍​ទី​ ៩​ ក្នុង​បរិវេណ​ប្រវែង​ ១២​ គ.ម ។ ប្រាសាទ​បាយ័ន​ មាន​មុខ​ព្រហ្ម​ ៤​ ស្ថិត​នៅ​លើ​ប្រាង្គ​ថ្ម​ញញឹម​ ដូច​គ្នា​ បិទ​ភ្នែក​ជិត​ពាក់កណ្ដាល​ ‘ សមាធិ​ ’ ដូច​គ្នា​ មាន​ចំនួន​ ៤២​ ប្រាង្គ​ នៅ​លើ​ប្រាសាទ​ផ្ទៃ​ស្មើ​ ហើយ​មាន​នៅ​លើ​ក្លោង​ទ្វារ​ កំពែង​ និង​តាម​កំពែង​ ១២​ ប្រាង្គ​ទៀត​ រួម​ទាំង​អស់​មក​មាន​ចំនួន​ ៥៤​ប្រាង្គ ។ តាម​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ ប្រាសាទ​បាយ័ន​កសាង​ នៅ​ចុង​ សត​វត្សរ៍​ទី​ ១២​ ដោយ​ព្រះ​បាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​ ៧​ ចាប់​ពី​កំណើត​ អាណាព្យាបាល​បារាំងសែស​ ក្នុង​គ.ស​ ១៨៦៣​ មក​ ជន​ជាតិ​បារាំង​ជា​ច្រើន​រូប​ មាន​នាម​ល្បី​ល្បាញ​បាន​ចូល​ មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​ បាន​រុក​រក​ឃើញ​ និង​ទស្សនា​ប្រាសាទ​ទាំង​ឡាយ​នៅ​តំបន់​អង្គរ​ អតីត​ព្រះ​រាជធានី​ខ្មែរ​ ដែល​កប់​បាត់​ និង​ការពារ​ ដោយ​ធម្មជាតិ​ព្រៃ​ឈើ​ស្រោង​នោះ​ បាន​ចាប់​អារម្មណ៍​ស្វែង​ យល់​ និង​ពិចារណា​រក​ “សច្ច​ភាព​” នៃ​ប្រាសាទ​បាយ័ន​នេះ​ខ្លាំង​ បំផុត​ តាម​ទស្សនៈ​ផ្សេងៗ​ ដោយ​បង្ហូរ​ទឹក​ខ្មៅ​អស់​យ៉ាង​ច្រើន ។

លុះ​មក​ដល់​ គ.ស​ ១៩២៤​ លោក​ហង់រីប៉ាម៉ង់ជេ ‘(Henri Parmentier)’ បាន​រក​ឃើញ​ពន្លឺ​ អាថ៌​កំបាំង​ នៃ​ប្រាសាទ​បាយ័ន​នេះ​ ដោយ​ប្រទះ​ឃើញ​ “រូប​ពោធិ​សត្វ​លោកេស្វរៈ”​ នៅ​ហោ​ជាង​ ថែវ​ប្រាសាទ​ ហើយ​នៅ​គ.ស​ ១៩២៥​ លោក​ល្វីហ្វីណូត៍​ (Louis Finot)បាន​សរសេរ​ថា​ : នៅ​ចំពោះ​មុខ​សាក្សី​ រូប​ចម្លាក់​ដ៏​ច្បាស់​ក្រឡែត​ នេះ​ យើង​អាច​សន្និដ្ឋាន​ថា​ ប្រាសាទ​ដើម​ពុំ​មែន​ ជា​ប្រាសាទ​ឧទ្ទិស​ដល់​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា​ទេ​ តែ​ជា​ប្រាសាទ​ពុទ្ធ​សាសនា​ ដោយ​ឧទ្ទិស​ដល់​ព្រះ​ពោធិ​សត្វ​ លោកេស្វរៈ ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

ស្វែងយល់ពីពាក្យខ្មែរ ៖​ រយៈ និង រយះ


រយៈសប្ដាហ៍នេះ​ខ្ញុំ​លើក​យក​ពាក្យ​ចំនួន​ពីរ​ទៀត​  ​ ដែល​ភាគច្រើន​យើង​សង្កេត​ឃើញ​ថា​ខ្មែរ​នាំ​គ្នា​ប្រើប្រាស់​ខុស​ឆ្គង​ទាំង​មិនដឹង​ខ្លួន​ តាមទូរទស្សន៍​ កាសែត​ ជាដើម​ ។ ខ្ញុំលើកយក​ពាក្យ​នេះ​ មក​បង្ហាញ​ដល់អ្នក​ទាំងអស់គ្នា​ដើម្បី​បានជា​គតិ​ និង​ ជា​ប្រយោជន៍​ក្នង​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ពាក្យ​ពេចន៍​ឲ្យ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ​ និង​ សម្រាប់​ជា​ការ​ពិចារណា​ ទាំង​អស់​គ្នា​ក្នុង​ ភាសា​ជាតិ​យើង​។​ ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​អត្ថន័យ​នៃ​ពាក្យ​ទាំង​ពីរនេះ​ ៖

រយៈ . )  សំ. ) សង្កាត់, ថ្នាក់, ភាគ, កម្រិត : ​​ រយៈ​កាល, រយៈ​ផ្លូវ, រយៈ​វេលា, រយៈ​ពាក្យ (រយ “សន្ទុះ, ល្បឿន, ដំណើរ​រួស​រាន់, ឆាប់, រហ័ស”) ។ 

ឧទាហរណ៍៖​ គម្រោង​នេះ​មាន​រយៈពេល​៥ឆ្នាំ​។

រយះ កិ. ) បែក​រហែក​ញែក​ចេញ​ដូច​គេ​ចាប់​យះ មែក​ឈើ​រយះ (. . រយាយ ផង)។ ព. ប្រសើច​រយះ​មាត់ សើច​ដោយ​រិះ​គន់​ហាក់​ដូច​ជា​នឹង​រយះ​មាត់ ! ធ្វើ​ការ​យ៉ាង​ហ្នឹង គេ​សើច​រយះ​មាត់​អស់​ហើយ !; និយាយ​ថា សើច​រយះ​មាត់​រយះ​ក ក៏​មាន (. សា.)។ 

ឧទាហរណ៍៖​ កុមារា​សុខ​សើច​ស្ទើរ​រយះមាត់​។

កំណត់ចំណាំ៖  ខ្មែរភាគច្រើន​តែងតែ​សរសេរ​ថា៖ រយះពេល ដែល​ជា​ពាក្យ​មិនត្រឹមត្រូវ​សូម្បី​តែអត្ថន័យ​។ ពាក្យត្រឹមត្រូវ​ដែលយើង​ត្រូវ​ប្រើ​គឺ រយៈពេល ” 

សង្ឃឹម​ថា​ ក្រោយ​ពី​បានយល់​ដឹងច្បាស់​នូវ​ពាក្យ​ទាំង​ពីរនេះ​រួច ​នឹង​បាន​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​ខ្មែរ​ទាំង​អស់​គ្នា​ ក្នុង​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ឲ្យ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ​៕

តាមដាន

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 64 other followers

%d bloggers like this: