អំពី​សាលា​បារាំង​សែស​នៅ​ចុង​បូព៌ា​ប្រទេស


អំពី​សាលា​បារាំង​សែស​នៅ​ចុង​បូព៌ា​ប្រទេស

ក្រុម​ការ ជុំម៉ៅ

ប្រែ​ពី​ភាសា​បារាំង​សែស មក​ជា​ខេមរ​ភាសា

(អត្ថបទ៖ ឆ្នាំ១៩២៧)

ប្រទេស​ឥណ្ឌូស៊ីន​មិនមែន​ជា​ស្រុក​ថ្មី​ទេ គឺ​ជា​ស្រុក​ដែល​មាន​ពង្សាវតារ​ជា​យូរ​អង្វែង​ណាស់​មក​ហើយ ដូច​មាន​គម្ពីរ​ដីកា​ផ្សេង ៗ នៅ​ក្នុង​ហោត្រ័យ​ជា​តាង​ស្រាប់ មួយ​អន្លើ​នឹង​សិលា​ចារឹក​នៃ​ប្រាសាទ​ទាំងឡាយ និង​សសរ​ថ្ម​បុរាណ​ដែល​នៅ​ឈរ​សព្វ​ថ្ងៃ​នៅ​ឡើយ ឬ​ដែល​កប់​បាត់​នៅ​ក្រោម​ជញ្ជាំង​ដែល​ទ្រុឌទ្រោម​ទៅ ដោយ​អំណាច​ចារឹក​និង​អក្សរ​ទាំង​នេះ ទើប​ពង្សាវតា​បូរាណ​បាន​ទុក​ស្នាម​ដាន​ឲ្យ​យើង​ដឹង​អំពី​ជាតិ​ផ្សេង ៗ និង​ភាសា​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​នោះ ហើយ​ចប​ដែល​កាប់​គាស់​បាន​ប្រទះ​ជា​ញយ ៗ នៅ​ក្នុង​ដី គ្រឿង​ប្រដាប់​បុរាណ​ពី​ថ្ម​សកអាត គ្រឿង​តែង​កាយ​ពី​ខ្យង និង​គ្រឿង​ប្រដាប់​ចម្លែក ៗ ពី​ស្ពាន់ ដែល​ជា​សំអាង​នាំ​ឲ្យ​ដឹង​សេចក្ដី​ស៊ីវិឡៃ​ក្នុង​ជាន់​ដំបូង ប៉ុន្តែ​របស់​ដែល​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ភ្នែក​ជាង​គេ​នោះ គឺ​ប្រាសាទ​បុរាណ​ដែល​មាន​ចំនួន​ជា​ច្រើន​រចនា​ដោយ​ចម្លាក់​ដ៏​វិចិត្រ គួរ​ជាទី​កោត ជាទី​ស្រឡាញ់​រាប់អាន ដែល​មាន​លើ​ដី​បុរាណ​នោះ ហើយ​មាន​ប្រាសាទ​បុរាណ​ខ្លះ ក្នុង​ពួក​នោះ​ល្អ​ឆើត​ជាង​គេ​ទាំងអស់ ក្នុង​ទ្វីប​អាស៊ី វេលា​ដែល​បាន​មក​កាន់​កាប់​ទំនុក​បំរុង​ស្រុក​ឥណ្ឌូស៊ីន​នោះ ក្រុង​បារាំង​សែស​ទទួល​បន្ទុក​ថែទាំ​នូវ​របស់​ទាំង​នេះ មិន​ឲ្យ​អន្តរាយ​ឡើយ ដែល​ក្រុង​បារាំង​សែស​បាន​មក​តាំង​នៅ​ជា​ដំបូង​នោះ កិច្​ទាំងឡាយ​នេះ ក៏​បាន​សម្រេច​ធ្វើ​ឡើង​បាន​ចាត់​ពួក​មិស្យុង​មួយ​ក្រុម គឺ​ឌូដាត៌ដឺឡាគ្រេ និង​ហ្វ្រងស៊ីគានៅញេរ, ល្វីដឺឡាពរត៍, អេចែនអេម៉ូនីញេ, អូគុស្ដ៍ប៉ាវី ទៅ​ធ្វើ​ការ​បាន​ចម្រើន​ដ៏​ប្រសើរ​ក្នុង​កិច្ច​ពិនិត្យ​នូវ​ផែនដី ប៉ុន្តែ​ពួក​មិស្យុង​តែ​ប៉ុណ្ណេះ ដែល​បាន​តាំង​បង្កើត​ក្នុង​ជាន់​នោះ មិន​ទាន់​ធួន​ល្មម​នៅ​ឡើយ​ដោយ​ការ​ដែល​រិះរក​តាម​ក្បួន​ខ្នាត សេចក្ដី​សិក្សា​យ៉ាង​ជ្រៅ​នៃ​ពង្សាវតា និង​ការ​ដែល​រក្សា​នៃ​ប្រាសាទ​បុរាណ​នោះ ត្រូវ​ការ​ឲ្យ​មាន​តាំង​បង្កើត​ជា​ក្រសួង ១ ជាប់​ជា​អចិន្ត្រៃយ៍ ដោយ​ហេតុ​ទាំងនេះ​ហើយ ទើប​បាន​តាំង​បង្កើត​សាលា​បារាំង​សែស​នៅ​ចុង​បូព៌ា​ប្រទេស ។

អំពី​សាង​សាលា

សាលា​នេះ បាន​តាំង​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ប្រកាស​អារេតេ ១ ច្បាប់ ពី​លោក​គូវែរណើរ ហ្សេណេរ៉ាល់ ប្រទេស​ឥណ្ឌូស៊ីន នាម​ប៉ូល​ឌូមែរ ចុះ​ថ្ងៃ ១៥ ដេសម ឆ្នាំ ១៨៩៨ ក្នុង​វេលា​នោះ​សាលា​នេះ​មាន​នាម​ថា សាលា​ពិនិត្យ​ក្បាច់​អលង្ការ ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌូស៊ីន លុះ ១ ឆ្នាំ ត​ពី​នោះ​មក ដើម្បី​នឹង​វាត​មុខ​ក្រសួង​សិក្សា​ឲ្យ​ធំ​ទូលាយ​ទៅ​ទៀត​នោះ បាន​ឲ្យ​នាម​សាលា​ដូច​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ហៅ​ថា សាលា​បារាំង​សែស​នៅ​ចុង​បូព៌ា​ប្រទេស (ប្រកាស​អារេតេ ចុះ​ថ្ងៃ ២០ ខែ យ៉ាំងវិយេរ ឆ្នាំ ១៩២០)

មុខ​ក្រសួង​ជា​ដាច់​ខាត របស់​សាលា​នេះ បាន​សម្រេច​ដោយ​ប្រកាស​ដេក្រេ​លោក​ប្រេស៊ីដង្គ ដឺឡារេពុព្លិក ចុះ​ថ្ងៃ ២៦ ហ្វេវរីយេរ ឆ្នាំ ១៩០១ ក្រោយ​ទៀត​មាន​ប្រកាស​ដេក្រេ ១ ច្បាប់ ចុះ​ថ្ងៃ ៣ ខែ​អាវរិល ឆ្នាំ ១៩២០ ចេញ​បញ្ញត្តិ​តាម​សេចក្ដី​ពត៌មាន​ពី​លោក អាល់បែរសារ៉ូ ជា​សេនាបតី​ត្រួត​ស្រុក​ចំណុះ នឹង​ដោយ​សេចក្ដី​យល់​ព្រម​ពី​លោក គូវែរណើរ ហ្សេណេរ៉ាល ឡុង ប្រគល់​នូវ​អត្តភាព​ដោយ​សន្មត​មក​សាលា​នេះ រាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃ យ៉ាំងវីយេរ ឆ្នាំ ១៩២១ ត​មក ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

ពិធី​បង្ហោះ​គោម​ខ្មែរ


ពិធី​បង្ហោះ​គោម​ខ្មែរ

I- សេចក្ដី​ផ្ដើម

ឆ្លង​តាម​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ ដូចជា​ពុំ​បាន​ប្រទះ​ឃើញ​មាន​ឯកសារ​ជា​លាយលក្ខណ៍ ដែល​និយាយ​អំពី​ប្រវត្តិ នៃ​ពិធី​បង្ហោះ​គោម​ខ្មែរ​យើង​ទេ គឺ​បាន​ឮ​តែ​ត្រឹម​ត ៗ គ្នា​ប៉ុណ្ណោះ ។ សូម្បី​នៅ​ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ដែល​សម្បូរ​ដោយ​អត្ថបទ​ស្ដីពី​ទំនៀម​ទម្លាប់​ខ្មែរ​ក៏​គ្មាន​ដែរ ។ តែ​តាម​ការ​ប៉ាន់ស្មាន ពិធី​បង្ហោះ​គោម មិន​ខុស​គ្នា​នឹង​ពិធី​បង្ហោះ​ខ្លែង​ទេ​មើល​ទៅ ព្រោះ​ពិធី​បង្ហោះ​ខ្លែង​មិន​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​កម្សាន្ត​សប្បាយ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ថែម​ទាំង​ផ្សារ​ភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​ទំនៀម​ទម្លាប់​ប្រពៃណី​ជាតិ​ទៀត​ផង ។ ឯ​ពិធី​បង្ហោះ​គោម ក៏​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​នូវ​តថភាព​សង្គម ក្រោម​រូបភាព​ជំនឿ​ទៅ​លើ​ពិធី​បុណ្យ ដែល​ជា​ប្រពៃណី​ទំនៀម​ទម្លាប់​ខ្មែរ ព្រម​ទាំង​ផ្ដោត​អារម្មណ៍​យ៉ាង​សំខាន់​លើ​វិស័យ​កសិកម្ម ក្នុង​ការ​ប្រមូល​ផល​ស្រូវ​ទុក​ដាក់ ។ ខ្មែរ​យើង​មន​ទម្លាប់​មួយ​រៀន​ត ៗ គ្នា ចេះ​ចាំ​ត ៗ គ្ន ដោយ​ពុំ​បាន​គិត​ដល់​ការ​កត់ត្រា​ទុក អាង​តែ​ចេះ​ហើយ​ក៏​បង្រៀន​ត ៗ គ្នា​រហូត​មក ហេតុ​នេះ​ហើយ​បាន​ជា​យើង​ខ្វះ​ឯកសារ​សម្រាប់​បញ្ជាក់​ជា​តឹកតាង ណា​មួយ​ដោយ​សារ​មាន​សង្គ្រាម​ជា​ញឹក​ញយ​ផង ។

ដោយ​យល់​ឃើញ​នូវ​កង្វះ​ខាត​បជ​ហើយ បាន​ជា​យើង​ខ្ញុំ​សិក្សា​សាក​ល្បង​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ ចងក្រង​ជា​ឯកសារ​នេះ​ឡើង ព្រម​ទាំង​ចាត់​មន្ត្រី​បី​រូប​ឲ្យ​ចុះ​ដល់​មូលដ្ឋាន សម្រាប់​ការ​ស្វែង​យល់ និង​ជា​ពន្លឺ​មួយ​ដល់​ការ​សរសេរ ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

ពិធី​បំបួស​នាគ


ពិធី​បំបួស​នាគ

ដោយ អ្នក​ស្រី ពេជ សល់

(.. ១៩៦៦)

ពិធី​បំបួស​នាគ​អាច​ធ្វើ​នៅ​ខែ​ណា​ក៏​បាន លើកលែង​តែ​ខែ ៣ ដែល​ព្រះ​សង្ឃ​ចូល​ព្រះ​វស្សា គឺ​ចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃ ១​រោច ខែ អាសាធ​ទៅ ។ ប៉ុន្តែ​ជា​ទំនៀម​រៀង​មក​ពិធី​បំបួស​នាគ​ហ្លួង​តែង​ធ្វើ​នៅ​ថ្ងៃ ១៥ កើត ខែ​អាសាធ​ជានិច្ច គឺ​ថា​មុន​ថ្ងៃ កំណត់​ចូល​ព្រះ​វស្សា ។

ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ ៗ បុត្រ​នៃ​ក្រុម​ព្រះ​រាជវង្សានុវង្ស និង​បុត្រ​នៃ​មន្ត្រី​ជន់​ខ្ពស់​ដែល​បាន​ចូល​ទៅ​សុំ​ព្រះ​ករុណា​បំបួស សុទ្ធ​តែ​មាន​កំណត់​គឺ​ថា យក​ត្រឹម​តែ ១២ នាក់ យ៉ាង​ច្រើន លើស​ចំនួន​កំណត់​នេះ អ្នក​ចូល​ទៅ​សុំ​ត្រូវ​ចាំ​ទៅ​ឆ្នាំ​មុខ​ទៀត ។

មាន​ដំាល​កាល​ពី​ព្រេង​នាយ​ថា មាន​សត្វ​នាគ​មួយ​ដំណែង​ខ្លួន​ជា​មនុស្ស ហើយ​ចូល​ទៅ​សុំ​បួស​យក​និស្ស័យ​ក្នុង​សំណាក់​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា ។ ថ្ងៃ​មួយ​លោក​គ្រូ​ប្រើ​លោក​នេន​ឲ្យ​ទៅ​ហៅ ជួន​ជា​ពេល​នោះ​លោក​ដែល​ជា​សត្វ​នាគ​នោះ កំពុង​ដេក​លក់​ពុំ​ដឹង​ខ្លួន ហើយ​ក្លាយ​ខ្លួន​ជា​សត្វ​នាគ​ពេនទ្រេល​ពេញ​ក្នុង​បន្ទប់ ។ ដំណឹង​នោះ ក៏​ជ្រាប​ទៅ​ដល់​ព្រះ​បរម​សាស្ដា ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​បង្គាប់​ឲ្យ​លោក​នាគ​នោះ ចាក​សិក្ខាបទ​ទៅ​វិញ ដោយ​ហេតុ​ថា ច្បាប់​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​ហាម​មិ​ឲ្យ​សត្វ​ចូល​បួស​បាន​ទេ ប៉ុន្តែ​ដោយ​ទ្រង់​មេត្តា​ករុណា​ដល់​នាគ​ដែល​មាន​សេចក្ដី​ជ្រះ​ថ្លា នឹង​សាសនា​ព្រះ​អង្គ ទ្រង់​ក៏​សន្យា​នឹង​នាគ​ថា ចាប់​អំពី​ថ្ងៃ​នេះ​ទៅ តថាគត​សន្មត​ឲ្យ​នាម​អ្នក​សុំ​ផ្នួស​ថា នាគជា​ទី​រំលឹក​ដល់​នាគ​អ្នក ។ ហេតុ​នេះ​បាន​ជា​មាន​ឈ្មោះ​ថា បំបួស​នាគដរាប​រៀង​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ1

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

ការ​ចាំ​វស្សា​របស់​ព្រះ​សង្ឃ


ការ​ចាំ​វស្សា​របស់​ព្រះ​សង្ឃ

ការ​ចូល​វស្សា ឬ​ចាំ​វស្សា ជា​ប្រពៃណី​របស់​ព្រះ​សង្ឃ​ពុទ្ធសាសនិក​មាន​តាំង​ពី​ជំនាន់​ពុទ្ធកាល​រៀង​មក ។ រឿង​នេះ មាន​សំដែង​ទុក​ក្នុង​គម្ពីរ​ព្រះ​ត្រៃ​បិដក​ភាគ​ទី​៧ ផ្នែក​ព្រះ​វិន័យ ។

I-មូល​ហេតុ​នៃ​ការ​ចូល​វស្សា

សម័យ​នោះ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​ទ្រង់​គង់​នៅ​វត្ត​វេឡុវ័ន នា​ក្រុង​រាជ​គ្រឹះ ។ គ្រា​នោះ​ឯង ការ​ចាំ​វស្សា​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​មិន​ទាន់​បាន​អនុញ្ញាត​ដល់​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​នៅ​ឡើយ​ទេ ។ ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ ក៏​ចេញ​ដើរ​ទៅ​កាន់​ចារឹក​1 ផ្សេង​ៗ​អស់​ហេមន្ត​រដូវ​ខ្លះ អស់​គិម្ហ​រដូវ​ខ្លះ អស់​វស្សាន​រដូវ​ខ្លះ ។ មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ​ក៏​ពោល​ទោស​តិះ​ដៀល​បន្តុះ​បង្អាប់​ថា ពួក​សមណ​ជា​សាក្យ​បុត្ត មិន​សម​បើ​នឹង​ដើរ (ខុស​រដូវ​កាល) ជាន់​ស្មៅ​ស្រស់ ជាន់​សត្វ​ល្អិត​ៗ ឲ្យ​វិនាស​សោះ ។ សូម្បី​ពួក​បរិព្វាជក​មាន​លទ្ធិ​ដទៃ ជា​អ្នក​ពោល​ធម៌​អាក្រក់ ម្ដេច​គង់​នឹង​សំងំ​ឈប់​សំរាក់​ចាំ​វស្សា​ឬ​សូប្បី​ពួក​សត្វ​ស្លាប​ទៀត​សោត ក៏​គង់​តែ​ធ្វើ​សំបុក​លើ​ចុង​ឈើ ហើយ​សំងំ​ឈប់​សំរាក​ចាំ​វស្សា​ដែរ ។ ពេល​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ​កំពុង​លើក​ទោស​បែប​នេះ ពួក​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ​ក៏​បាន​ឮ​ច្បាស់​នឹង​ត្រចៀក​ផ្ទាល់​ហើយ​ក៏​នាំ​សេចក្ដី​នោះ ទៅ​ក្រាប​ទូល​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ ។ ព្រះ​សាស្ត្រា​ទ្រង់​ធ្វើ​ធម្មិកថា ត្រាស់​ហៅ​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​មក​អនុញ្ញាត​ថា អនុជានាមិ ភិក្ខវេ វស្សំ ឧបគន្តុំ= ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​តថាគត​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ភិក្ខុ​ចូល​វស្សា ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

អំពី​ដើម​កំណើត​ប្រាសាទ​អង្គរ (តចប់)


អំពី​ដើម​កំណើត​ប្រាសាទ​អង្គរ (ត​ពី​ខ្សែ ៤ )

លោក​ល្វីហ្វីណូត៍ អាចារ្យ​បង្រៀន​ឧត្ដមវិជ្ជា សាលាកូឡែសដឺហ្រ្វង្ស

នៅ​ក្រុងប៉ារីស​ជា​អ្នក​អធិប្បាយ

ក្រុមការ ជុំម៉ៅ

ធ្វើ​រាជការ​នៅ​ព្រះរាជ​បណ្ណាល័យ ប្រែ​ចេញ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ

(ចប់)

5-Douglass-1927-Angkor-Watបន្ទាយ​ឆ្មារ​នៅ​ជាយ​ខាង​កើត​បំផុត​ទី​រួម​ខែត្រ​បាត់ដំបង នៅ​លើ​ជើង​ភ្នំ​ដង​រែក គឺ​ជា​ប្រាសាទ ១ ដែល​បាក់​បែក​អន្ធការ​ជាង​គេ​ហើយ​ប្រហែល​ជា​ទី​ក្រុង​ស្ដេច​ដែល​ផុត​ត្រឹម​ប្រាសាទ​នេះ មោនសៀ គ្រោលីយេ បាន​ពិនិត្យ​សព្វ​គ្រប់​ទៅ​ឃើញ​ថា ប្រាសាទ​នេះ​​ប្រហែល​ពិត​ជា​របស់​ស្ដេច​ជ័យវរ័ន្ម​ទី ២ គឺ​ប្រាសាទ​អម្រេន្ទ្របុរ ដែល​សាង​ក្នុង​សករាជ ៨០០ ក្នុង​ពាក់​កណ្ដាល​ឆ្នាំ ៩០០ នៃ​គ្រិស្ដ​សករាជ ។

បើ​យើង​ពិនិត្យ​បន្ទាយឆ្មារ​អំពី​ខាង​សាសនា​នោះ​នឹង​ស្គាល់​បែប​យ៉ាង ១ រំពេច​នៅ​វេលា​ដែល​ក្រឡេក​ទៅ​ចំ គឺ​ដំបូល​ទាំង​អស់​នោះ​មាន​បន្តុប​កំពូល​ថ្ម​រចនា​នៅ​ខាង​លើ​មុខ​ពុទ្ធរូប ដែល​ទ្រង់​ភ្នែន​ក្នុង​ក្បាំង ដែល​លក​ខូង​គ្រប់​តែ​សសរ​ទាំង​អស់​នោះ មាន​រចនា​ជា​រូប​ស្រ្តី​ទេពអប្សរ និង​ពុទ្ធរូប​គ្រប់​កន្លែង គេ​បាន​ឃើញ​នៅ​មេទ្វារ​ខាង​លើ រឿង​រ៉ាវ​ទាំង​ឡាយ​របស់​ព្រះពុទ្ធ​មាន​ត្រង់​ចេញ​ពី​នគរ​ទៅ​ទ្រង់​ផ្នួស​ឬ​ត្រង់​គេ​គោរព​ព្រះពុទ្ធ​ជា​ដើម​នៅ​ជញ្ជាំង​ខាង​លិច​ប៉ែក​ខាង​ត្បូង នៅ​ជញ្ជាំង​ថែវ​នោះ មាន​ឆ្លាក់​ជា​រូប ៨ កម្ពស់​ប្រហែល ២ ម៉ែត្រ​ជា​រូប​លោកេស្វរៈ​ច្រើន​យ៉ាង ។

មាន​រូប​ពោធិ៍សត្វ​ដដែល​នេះ​មួយ និង​ព្រះពុទ្ធរូប ២ អង្គ គេ​បាន​រក​ឃើញ​ក្នុង​កន្លែង​ដែល​បាក់​បែក ។

ឃើញ​ថា​រូប​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ដែល​មាន​លើ​ប្រាសាទ​នោះ ជា​រូប​ក្នុង​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ទាំង​អស់ លើក​តែ​កន្លែង​មួយ​ចេញ គឺ​បន្ទប់​ដែល​មាន​ក្រឡា​ខ្វែង ៤ ជ្រុង នៅ​ខាង​មាត់​ទ្វារ​ចូល​ទៅ​កំពែង​ខាង​ក្នុង បន្ទប់​នោះ មាន​ខ្លោង​ទ្វារ​ឆ្លាក់​ជា​រឿង​ព្រះ​ឥសូរ​សុទ្ធ មាន​រូប ព្រះសិវ ១ ព្រះព្រហ្ម ១, និង​ព្រះវិស្ណុ ១, អង្គុយ​សំពះ ឯ​ខ្លោង​ទ្វារ​ឯ​ទៀត​នោះ​បែប​មិន​ប្រាកដ​ប៉ុន្តែ​វិមាន​នេះ​ដែល​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រាសាទ​ធំ​ៗ នោះ​ហាក់​ដូច​ជា​មាន​ភាព​ជា​គេ​មិន​រាប់​អាន ហើយ​នៅ​ដោយ​ចំណែក​ដាច់​ពី​ប្រាសាទ​ឯ​ទៀត ដែល​ជា​ប្រាសាទ​សម្រាប់​ពុទ្ធសាសនា ។

ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត​ឯ​ជញ្ជាំង​ថែវ​នោះ ក្រៅ​ពី​រូប​លោកេស្វរ​ទាំង ៨ គ្មាន​អ្វី​ជា​សម្គាល់​ខាង​ផ្លូវ​សាសនា​ឡើយ គឺ​មាន​តែ​រឿង​ចម្បាំង​ជា​ក្បួន​ហែ​និង​រឿង​រ៉ាវ​របស់​ស្ដេច គេ​ឃើញ​មាន​រឿង​ព្រាហ្មណ៍​អង្គុយ​គោរព​លិង្គ ១ ដែរ ប៉ុន្តែ​រឿង​នេះ​គ្រាន់​តែ​ជា​តុប​តែង​ជា​គំនូរ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ និង​បាន​ជា​ការ​សម្រាប់​គោរព​របស់​អ្នក​សាង ក៏​ទេ​ដែរ ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

អំពីដើម​កំណើត​ប្រាសាទ​អង្គរ​ (ត)


ដើម​កំណើត​ប្រាសាទ​អង្គរ

(ត​ពីខ្សែ ៣)

លោក ល្វី ហ៊្វ‍ីណូត៍ ចាងហ្វាង​សាលា​បារាំង​សែស

នៅ​ចុង​បូព៌ា​ប្រទេស ហាណូយ ជា​អ្នក​អធិប្បាយ

ក្រុម​ការ ជុំម៉ៅ ធ្វើ​រាជការ​នៅ​ព្រះ​រាជ​បណ្ណាល័យ

ប្រែ​ចេញ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ

5-Douglass-1927-Angkor-Watប្រាសាទ​បាយ័ន​មាន​រាង ៤ ជ្រុង ធំ​ក្រោម​តូច​លើ មាន ៣ ថ្នាក់ ថ្នាក់ ២ ខាង​ក្រោម ហើយ​ថ្នាក់ ១ ដែល​ខ្ពស់​ជាង​គេ​នោះ មាន​លំពូល​ទៅ​ទៀត ដែល​ជា​កន្លែង​សម្រាប់​ធ្វើ​សន្និបាត ប៉ុន្តែ​ភ្នំ​កណ្ដាល​នេះ ទាំង​ខាង​ក្រោម ទាំង​កំពូល មិន​ធ្វើ​ឲ្យ​ដូចជា​ផែនទី​ដំបូង​នោះ​ទេ តាម​ផែនទី​ដើម​ថែវ​នៃ​ថ្នាក់​ទី ២ នោះ​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ធ្លា ១ ជា​ខ្វែង​ជើង​ក្អែក ហើយ​ត្រូវ​ជាប់​ទៅ​លើ​ថ្នាក់​ក្រោម​នៃ​ប្រាសាទ​នោះ ឯ​ទី​សន្និបាត​កណញដាល​នោះ​មាន​ទំហំ​ល្មម អស់​ទាំង​កំពូល​ថែវ​ទាំង​នោះ មាន​ខ្លោង​ទ្វារ​ឆ្លាក់​ក្បាច់​ដ៏​ផ្ចិតផ្ចង់​នៅ​កន្លែង​វាល នឹង​មាន​ពន្លឺ​ពេញ សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ខ្លោង​ទ្វារ​ទាំង​នោះ​មើល​មិន​ឃើញ​ឡើយ ។ ចុះ​ដោយ​ហេតុ​អ្វី បាន​ជា​មើល​មិន​ឃើញ គឺ​ថា​ជា​ក្រោយ​គំនិត​ថ្មី​ទៀត​នោះ ថ្នាក់​ខាង​លើ​បាន​បន្ដុប​ខ្ពស់ និង​ពង្រីក​ឲ្យ​ទូលាយ​ឡើង ទូលាយ​លុះ​ដល់​ទៀប​នឹង​ប៉ះ​ថែវ​ខាង​ក្រោម មក​គាំ​នឹង​ខ្លោង​ទ្វារ​ដែល​ចូល​ខាង​ក្រៅ ខ្លោង​ទ្វារ​ទាំង​នេះ​បាត់​អស់​មើល​មិន​ឃើញ ដោយ​អំណាច​ប៉ះ​ភ្ជិត​ជា​ថ្មី​ទាំងអស់ ឯ​ប៉ះ​នោះ​ជួន​កាល​ទុក​របស់​ចាស់​ឲ្យ​នៅ ជួន​កាល​កាត់​ខ្លះ​ចេញ ដោយ​របស់​ទាំង​នោះ​នៅ​ទាប​ជាង ឬ​ខ្ពស់​ជាង​បន្ទាត់ ដែល​គេ​ប៉ះ​គ្នា​នេះ ។

កាល​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៣២ គេ​នៅ​ត្រឹម​សេចក្ដី​ត្រង់​នេះ លុះ​ដល់​មោន​សៀរ ប៉ារមង់ចេ ជា​អ្នក​ពិនិត្យ​ប្រាសាទ​បាយ័ន ចង់​មើល​ខ្លោង​ទ្វារ ១ ឲ្យ​ច្បាស់​នឹង​ពន្លឺ​ថ្ងៃ ក៏​បាន​ឲ្យ​គាស់​បំណាស់ ដែល​ប៉ះ​នៅ​ថ្នាក់​ខាង​លើ​ដែល​បាំង​នោះ​ចេញ លុះ​ភ្លឺ​ច្បាស់​ទៅ ទើប​ឃើញ​លេច​រូប ១ ឡើង គឺ​រូប​ទេវតា ១ ឈរ​លើ​ត្របក​ឈូក ដៃ​ទាំង ៤ កាន់​នូវ​ផ្គាំ សៀវភៅ​ផ្កា​ឈូក និង​គ្រឿង ១ ទៀត​បាក់​ដាច់ ប្រហែល​ដូចជា​ដប​ ១ នៅ​កំពូលម្កុដ​ខាង​មុខ​មាន​ព្រះ​ពុទ្ធ​រូប ១ ។ ជា​ឥត​ប្រយោជន៍ នឹង​យោបល់​ទៅ​ឆ្ងាយ អំពី​ទ្រង់ទ្រាយ​រូប​នេះ ព្រោះ​រូបរាង​ធ្វើ​មិន​ឲ្យ​មាន​សង្ស័យ​សោះ គឺ​ជា​រូប​ពោធិសត្វ​លោកេស្វរ ឬអវលោកេ​តេស្វរ ជា​អ្នក​ទ្រទ្រង់​នូវ​មនុស្ស​ជាតិ និង​ជា​អ្នក​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ជម្ងឺ ។

សួរ​ថា​តើ​ខ្លោង​ទ្វារ​នេះ ប្លែក​តែ​ឯង​ពី​គេ​ក្នុង​ខ្លោង​ទ្វារ​ទាំងអស់​ជុំវិញ​ភ្នំ​កណ្ដាល​នោះ​ឬ​អ្វី ឆ្លើយ​ថា​មិនមែន​ដូច្នោះ​ឡើយ ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

អំពី​ដើម​កំណើត​ប្រាសាទ​អង្គរ


អំពី​ដើម​កំណើត​ប្រាសាទ​អង្គរ

លោក ហ្វី ហ៊្វ‍ីណូត៍

អាចារ្យ​បង្រៀន​ឧត្ដម​វិជ្ជា​សាស កូឡែសដឺហ្វ្រ័ង្ស​នៅ​ក្នុង​បារីស

ជា​អ្នក​អធិប្បាយ

ក្រុម​ការ ជុំម៉ៅ

ធ្វើ​រាជការ​នៅ​ព្រះ​រាជ​បណ្ណាល័យ ប្រែ​ចេញ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ

ដែល​តាមគេ​ជឿ​ដរាប​ដល់​មក​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ថា​អង្គរ​ធំ និង​បាយ័ន​នោះ ព្រះ​បាទ​យសោវរ្ម័ន ទ្រង់​នាម​ថា បរម​សិវ លោក​ដែល​គ្រង​រាជ​ពី​សករាជ ៨១១ ទៅ​ដល់ ៨៣២ បាន​សាង ត្រូវ​នឹង​គ្រិស្ត​សករាជ ៨៨៩ ទៅ ៩១០ ។

តើ​បាន​អ្វី​នឹង​បញ្ជាក់​ក្នុង​រឿង​នេះ

5-Douglass-1927-Angkor-Watកាល​ដើម ឈ្មោះ​ចាស់​របស់​ទីក្រុង ហៅ​ថា​យសោធរបុរ គឺ​ក្រុង​នៃ​យសោធរ មាន​ប្រាសាទ​ជា​ច្រើន​ក្នុង​ដំបន់​អង្គរ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ចូល​ក្នុងបែប​តែ​មួយ​ដូច​យ៉ាង​ឈ្មោះ យសោធរ​តដាក ប្រែ​ថា​ត្រពាំង​នៃ​សោធរ ឯ​ត្រពាំង​នោះ គឺ​បារាយណ៍​ខាង​កើត យសោធរេស្វរ ប្រែ​ថា​ឥសូរ​នៃ​យសោធរ គឺ​ភ្នំ​បាខែង យសោធរា​ស្រម គឺ​អាស្រម​នៃ​យសោធរ ឈ្មោះ​ត្រង់​នេះ មិន​ប្រាកដ​ទៅ​លើ​អ្វី​ឡើយ ខាង​ក្រោយ​នេះ​មាន​យសោធរ​គិរី ប្រៃ​ថា​ភ្នំ​នៃ​យសោធរ គឺ​ជា​ភ្នំ​បាយ័ន​នោះ​ឯង ពាក្យ​ដែល​ថា យសោធរ​នេះ ប្រែ​ថា​កាន់​នៅ​ជ័យ​ជម្នះ ជា​ពាក្យ​បំបែក​របស់​ស្ដេច​យសោវរ្ម័ន អំពី​កប៉ាល់​ជ័យ​មក ឯ​ពាក្យ​ដែល​ថា សោធរបុរ​នោះ គឺ​ជា​ឈ្មោះ​ទីក្រុង​របស់ យសោវរ្ម័ន នោះ​ឯង ។

ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត ដូចជា​ប្រាសាទ​ជា​ច្រើន​ផ្សេង ៗ ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ចូល​ក្នុង​ពាក្យ យសោធរ នោះ​ជា​របស់​ដែល​យសោវរ្ម័ន បាន​សាង​ក៏​គួរ​តែ​សន្និដ្ឋាន​វាយ​សេចក្ដី​ថា ពាក្យ​ដែល​ថា​ទីក្រុង​របស់​យសោវរ្ម័ន​នោះ​ជា​ក្រុង​ដែល​យសោវរ្ម័ន​បាន​សាង​វិញ ។

មក​ដល់​ស្ដេច​នេះ យើង​ត្រូវ​ឈប់​បង្អង់​បន្តិច​សិន ព្រោះ​រឿងរ៉ាវ​ស្ដេច​នេះ មិនមែន​ជា​ឥត​ប្រយោជន៍ យើង​បាន​ដឹង​ធួន​ល្មម​អំពី​ពង្សាវតា​របស់​ស្ដេច​នេះ គឺ​ជា​បុត្រ​ឥន្ទ្រ​វរ្ម័ន បាន​កសាង​ប្រាសាទ​បាគោ និង បាគង ទ្រង់​បាន​ឡើង​គ្រង​រាជ្យ​តាំង​ពី​កុមារ ហើយ​គ្រង​រាជសម្បត្តិ​បាន ២០ ឆ្នាំ គិត​តាំង​ពី​សករាជ ៨១១ បើ​តាម​សង្កេត​ពិចារណា​នូវ​ចារឹក ដែល​មាន​ជា​ច្រើន​ហើយ​វែង ៗ របស់​ស្ដេច​នេះ ឃើញ​ថា​ស្ដេច​នេះ ប្រកប​ដោយ​សេចក្ដី​អួតអាង​ជា​ខ្លាំង ស្ដេច​ស្រុក​ខ្មែរ និង​ស្ដេច​ស្រុក​ឥណ្ឌា មិន​ដែល​ឃើញ​មាន​ឥរិយា​សុភាព​ដល់​ម្ដង​សោះ បាន​ជា អស់​ទាំង​រឿងរ៉ាវ​ដែល​មាន​ត ៗ មក ឃើញ​តែ​មាន​និយាយ​សរសើរ​ម្ចាស់​ផែនដី​ជា​ប្រមាណ ក្នុង​សិលា​ចារឹក​ណា ៗ ក៏​ដោយ ឃើញ​មាន​និយាយ​តែ​សរសើរ​ចូល​ជា​បែប​មិន​ទំនង​ជា​ភាព​មនុស្ស ដូចជា​សរសើរ​ថា​ស្ដេច​នោះ​ដូច​ព្រះ​អាទិត្យ​មាន​រស្មី ហើយ​មាន​អានុភាព​ដូច​ព្រះ​ចន្ទ​ពេញ​បូណ៌មី រូប​ល្អ​ដូចជា​ទេវតា ព្រះ​ក្លោះ​សរ​នោះ អាច​នឹង​គ្រប់គ្រង​ចក្រវាឡ​បាន ក្រចក​ព្រះ​បាទ​ដូចជា​កញ្ចក់ ឆ្ពោះ​ម្កុដ​ស្ដេច​ទាំងឡាយ​ដែល​ប្រណម្យ​គាល់ ។ល។ ពាក្យ​ទាំង​នេះ​តែង​មាន​ក្នុង​រឿងរ៉ាវ នឹង​យក​ជា​ពិត​ពុំ​បាន​ត្បិត​ជា​ពាក្យ​បញ្ចើច​សរសើរ​ម្ចាស់​ផែនដី​រៀងរៀប​ដរាប​មក ប៉ុន្តែ​ស្ដេច​យសោវរ្ម័ន​នេះ ទុក​ជា​ពួក​ស្ដេច​ដែល​មាន​ឥទ្ធិឫទ្ធិ​ខាង​ផ្លូវ​ចម្បាំង​បាន ត្បិត​មាន​ល្បី​ថា​ទ្រង់​ប្រសប់​ខាង​ធ្នូ និង​បាញ់​ព្រួញ​ដៃ​ខាង​ណា​ក៏​បាន ទ្រង់​មាន​កម្លាំង​អាច​នឹង​ទប់​ទល់​ដំរី​សារ​សាហាវ​ហើយ​សម្លាប់​តែ ១ ព្រះ​ខ័ន ដោយ​ព្រះ​ហស្ថ​ឆ្វេង​ផង ទ្រង់​អាច​នឹង​តយុទ្ធ​ជា​មួយ​នឹង​អ្នក​បោក​ចំបាប់ ១០ នាក់ ហើយ​ផ្ដួល​បាន​ទាំងអស់​ដោយ​ស្រួល តេជានុភាព​របស់​ស្ដេច​នេះ បណ្ដាល​ឲ្យ​អ្នក​សរសើរ​ហ៊ាន​ប្រដូច​ថា​ទ្រង់​កាប់​ដែក​មូល ១ វែង ធំ ហើយ​រឹង​តែ ១ ព្រះ​ខ័ន​ដាច់​ជា ៣ កំណាត់​ហាក់​ដូចជា​ផ្ដន្ទា​ដែក​នោះ​មិន​ឲ្យ​ប្រកួត​ប្រឡង​នឹង​ព្រះ​ចេស្ដា ត្រង់​នេះ​លោក​អេមូនីញេ​យល់​ថា បែប​ដែល​និយាយ​នេះ​ជា​ល្បែង ដែល​ជាតិ​ខ្មែរ​សព្វ​ថ្ងៃ​ធ្លាប់​លេង​ជា​ញឹកញយ គឺ​យក​ដើម​អំពៅ​មក​បង្កោង​នៅ​លើ​ដី ហើយ​កាប់​អំពៅ​នោះ​ជា ៣ កំណាត់ អំពៅ​នេះ​ហើយ​ដែល​គេ​ថា​ទៅ​ជា​ដែក​វិញ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​សោត មាន​សេចក្ដី​សរសើរ​ដល់​ស្ដេច​អង្គ​នេះ និយាយ​ថា ទ្រង់​ឆ្លៀវ​ឆ្លាត​ខាង​ឯ​ភ្លេង ជា​គ្រូ​របាំ ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ខាង​បរមត្ថ និង​ជា​អ្នក​តែង​វេយ្យាករណ៍ និង​សេចក្ដី​អធិប្បាយ អំពី​មហា​ភាស្ហ្យ​របស់​បតញ្ជលី ត្រង់​នេះ​យើង​បាន​ពិនិត្យ​មើល​ហើយ ឯ​មហា​ភាស្ហ្យ​នៅ​មាន​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ គឺ​ជា​សេចក្ដី​ដ៏​ពិបាក​ជាង​អស់​ទាំង​សាស្ត្រា​សំស្ក្រឹត​ទាំង​ពួង ក្នុង​សម័យ​នោះ​បើ​ថា​មាន​សាស្ត្រា​ជា​អក្សរ​សំស្ក្រឹត ហើយ​ដាក់​ព្រះ​នាម​ស្ដេច​ជា​អ្នក​តែង​ក៏​ថា​បាន ប៉ុន្តែ​ក្នុង​ព្រះ​វង្ស​ក្សត្រិយ៍​ពុំ​សូវ​ដែល​ឃើញ​មាន​ប្រាជ្ញ​ខាង​ឯ​អក្សរ ហើយ ១ វិញ​ទៀត អ្នក​ប្រាជ្ញ​ខាង​អក្សរ​ក៏​ពុំ​សូវ​ដែល​ឃើញ​ចិត្ត​កំណាញ់ នឹង​ដាក់​ព្រះ​នាម​ស្ដេច​ដែល​ជា​ចៅហ្វាយ​ខ្លួន​ថា​ជា​អ្នក​តែង​ឡើយ ហេតុនេះ​បាន​ជា​យើង​គប្បី​ជឿ​ច្បាស់​ថា អ្នក​ដែល​តែង​សរចក្ដី​អធិប្បាយ នៃ​មហា​ភាស្ហ្យ​របស់​បតញ្ជលី​នេះ មិន​មាន​ពាក់​ម្កុដ​មិនមែន​ឈ្មោះ​យសោវរ្ម័ន​នោះ​ទេ ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

រំឭកខួបទី៤០ នៃការចាប់ផ្ដើមរបបប្រល័យពូជសាសន៍


រំឭកខួបទី៤០ នៃការចាប់ផ្ដើមរបបប្រល័យពូជសាសន៍

ថ្ងៃនេះ​កាល​ពី៤០ឆ្នាំ​មុន​គឺជាថ្ងៃ​ដែលទីក្រុង​ភ្នំពេញ​​ធ្លាក់​ក្រោម​ការ​ត្រួត​ត្រា​របស់​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​។​ របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​គ្រប់​គ្រង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ហើយ​គ្រប់​យ៉ាង​ត្រូវ​បាន​បំផ្លិចបំផ្លាញ​ស្ទើរ​តែ​ទាំង​ស្រុង​។

១៧ មេសា​១៩៧៥-១៧ មេសា​២០១៥

17April

Genocide

ប្រភពរូបភាព៖ អ៊ីនធឺណែត

បទវិចារណកថាខ្លី៖ អ្នកសារព័ត៌មានស្ទើរភ្លើង


អ្នកសារព័ត៌មានស្ទើរភ្លើង

ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ព័ត៌មាន​ទាំងឡាយ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចុះ​ផ្សាយ​នៅ​លើ​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណេត​យ៉ាង​គគ្រឹក​គគ្រេង​ ទាំង​មាន​ប្រភព​ច្បាស់លាស់​ និង​ គ្មាន​ប្រភព​ច្បាស់លាស់​។​ អាស្រ័យ​ហេតុ​នេះ​ សូម​សាធារណជន​ទូទៅ​អាន​ដោយ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ និង​មានការ​ពិចារណា​ខ្ពស់​ ដើម្បី​ញែក​ឲ្យ​ដាច់​រវាង​ដំណឹង​ពិត​ និង​ ដំណឹង​មិនពិត​។

ការ​ចែក​រំលែក​នូវ​ព័ត៌មាន​គឺ​ជា​អំពើ​មួយ​គួរ​ត្រូវ​បាន​សរសើរ​ និង​ផ្ដល់តម្លៃ​ ប្រសិន​បើ​វា​នាំ​មកនូវ​វឌ្ឍនភាព​សង្គម​ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ចែករំលែក​មួយ​ចំនួន​ ហាក់​ដូចជា​ខ្វះ​សីលធម៌វីជ្ជាជីវៈ​ក្នុង​នាម​ជា​អ្នក​សារព័ត៌មាន។ ​រាល់​ព័ត៌មាន​ទាំង​ឡាយ​ ដែល​យើង​ដកស្រង់​យករូបភាព​ ខ្លឹមសារ​ ឬ​ ផ្នែក​ណា​មួយ​នោះ​ យើង​ត្រូវ​តែ​បញ្ជាក់​ពី​ប្រភព​ដើម​ផង​ ដើម្បី​ជា​ការ​គោរព​សិទ្ធិ​ទៅ​ដល់​ម្ចាស់​ដើម​នៃ​អត្ថបទ​។

គេហទំព័រ​មួយ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ សារព័ត៌មាន​ កំណើត​ថ្មី​ “​ ហាក់​នៅ​មាន​ចន្លោះ​ប្រហោង​ក្នុង​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ជា​សាធារណៈ​ ព្រោះ​អត្ថបទ​មួយ​ចំនួន​ដែលខ្លួន​​ដកស្រង់​របស់​អ្នក​ដទៃ​មកចុះ​ផ្សាយ​បន្តនោះ​ ​គឺ​មិន​បាន​បញ្ជាក់​ប្រភព​ដើម​ទេ​។ ឧទាហរណ៍​ អត្ថបទ​មួយ​និយាយ​ពី​អន្សម​ ត្រូវ​បាន​គេហទំព័រ​នេះ​ ប្រើ​ប្រាស់​រូបភាព​របស់​ប្លក់​ ខ្ញុំ​ដោយ​មិន​បញ្ជាក់​ប្រភព​ថា​ខ្លួន​បាន​យក​រូបភាព​នំ​របស់​ប្លក់​អ្នក​ដទៃ​មក​ប្រើ​នោះ​ទេ​។ ដូច្នេះ​ទង្វើ​នេះ​ជា​ការ​ខ្វះ​សីលធម៌​វិជ្ជាជីវៈ​សារព័ត៌មាន​

សូម​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ទាំង​ឡាយ​ មេត្តា​មាន​សតិ​សម្បជញ្ញៈ​ ប្រសិន​បើ​ខ្លួន​ដក​ស្រង់​អត្ថបទ​របស់​អ្នក​ដទៃ​មក​ផ្សព្វផ្សាយ​បន្ដ​នោះ​​ ៕

បញ្ជាក់បន្ថែម៖​

  • អត្ថបទដើម៖ នំអន្សម រដូវភ្ជុំបិណ្ឌ ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី ១១ ខែ តុលា ឆ្នាំ ២០១២
  • អត្ថបទដែលចម្លងរូបភាពមិនបញ្ជាក់ប្រភព៖ នំអន្សម ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី ០១ ខែ មេសា ឆ្នាំ ២០១៥

រូបភាពខ្លះ៖

original

អត្ថបទដើម

Untitled picture

អត្ថបទដែលចម្លងរូបភាពមិនបញ្ជាក់ប្រភព

 ដោយ៖ បូណា

រាពណ៍ (ក្រុង​រាពណ៍)


រាពណ៍ (ក្រុង​រាពណ៍)

ដោយ ធន់ ហ៊ិន

krong-reap1ស្ដេច​របស់​ពួក​ខ្មោច​បិសាច ពួក​ព្រាយ​អសុរកាយ ឬ​ពួក​យក្ស​នៅ​នគរ​លង្កា (កោះស្រីលង្កា) ដែល​បាន​បណ្ដេញ​បង​ប្អូន​រួម​ឪពុក​របស់​ខ្លួន គឺ​ព្រះ​កុវេរៈ (មាតា​ឈ្មោះ​ឥទាវិទា) ចេញ​ពី​នគរ​លង្កា។ ក្រុង​រាពណ៍​ជា​បុត្រ​របស់​ព្រះ​វិស្រវៈ ជា​មួយ​នាង​និកស្សា បុត្រី​របស់​រក្សាសៈ មួយ​រូប​ឈ្មោះ​សុមាលី ។ ក្រុង​រាពណ៍ និង​ព្រះ​កុវេរៈ​ត្រូវ​ជា​ចៅ​របស់​ឫសី​បុលច្ឆា បាន​ទទួល​ការ​ចែក​អំណាច​គ្នា​គ្រប់​គ្រង គឺ​ក្រុង​រាពណ៍​ធ្វើ​ជា​ស្ដេច​ពួក​ខ្មោច ព្រាយ​បិសាច ដែល​ហៅ​ថា​ពួក​រក្សាសៈ (ឫរាក្ស័ស) ហើយ​ព្រះកុវេរៈ​ធ្វើ​ជា​ស្ដេច​នៃ​ពួក​យក្ស ។ឫសី​បុលច្ឆា​​មិន​មែន​គ្រាន់​តែ​ជា​បុព្វ​ជា​បិតា​របស់​ក្រុង​រាពណ៍​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ព្រះ​អង្គ​ក៏​ជា​អ្នក​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ពូជ​ពង្ស​នៃ ពួក​ខ្មោច​ព្រាយ បិសាច អសុរកាយ អារក្ស​ទឹក ម្រេញ គង្វាល ។ល។ ផង​ដែរ ។ តាម​ការ​កាន់​វត្ត​ប្រតិបត្តិ​ដ៏​តឹង​រ៉ឹង និង​ការ​ប្ដេជ្ញា​ខ្លួន​ថ្វាយ​ចំពោះ​ព្រះ​ព្រហ្ម​ក្រុង​រាពណ៍​ក៏​បាន​ទទួល​ពរ​ពី ព្រះ​ព្រហ្ម​ថា ឲ្យ​វា​មាន​ឫទ្ធិចេស្ដា​លើ​ពួក​ទេពតា​និង​ខ្មោច​ព្រាយ បិ​សាច​នានា ប៉ុន្តែ ថា​ឲ្យ​វា​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ស្រី​ម្នាក់ ។ តាម​អានុភាព​នៃ​ពរ​នេះ ក្រុង​រាពណ៍​អាច​ប្រែ​កាឡា​ខ្លួន​ទៅ​ជា​រូប​រាង​អ្វី​ក៏​បាន​តាម​តែ​ចិត្ត​វា​ចង់ ហើយ​អាច​ប្រព្រឹត្ត​នូវ​រាល់​អំពើ​អាក្រក់​សព្វ​បែប​យ៉ាង​ក្នុង​កម្រិត​ដ៏​ខ្ពស់​ហួស គឺ​លើស​ពី​អ្វី​ដែល​ពួក​យក្ស និង​ពួក​ព្រាយ​បិសាច ឯ​ទៀត​ៗ​អាច​ធ្វើ​បាន ។ ក្នុង​រឿង​រាមាយណៈ មាន​ការ​ពណ៌នា​ថា ក្រុង​រាពណ៍​មាន​ក្បាល​ដប់ មាន​ដៃ​ម្ភៃ មាន​ភ្នែក​សម្បុរ​ដូច​ស្ពាន់ មាន​ធ្មេញ​ភ្លឺ​ដូច​ជា​ព្រះ​ចន្ទ​ក្នុង​ដើម​ខ្នើត មាន​រូប​ដូច​ជា​ដុំ​ពពក​មួយ​ដុំ​ដ៏​ក្រាស់​ឃ្មឹក ឬ​ដូច​ជា​ភ្នំ​មួយ ឬ​ដូច​ជា​យមរាជ ដែល​កំពុង​ហា​មាត់​ប្រុង​ចាំ​ត្របាក់ ។ វា​មាន​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​ជា​ស្ដេច​គ្រប់​គ្រាន់​ទាំង​អស់ ប៉ុន្តែ​នៅ​លើ​ខ្លួន​ប្រាណ​របស់​វា​មាន​ស្លាក​ស្នាម​ជា​ច្រើន ។ ស្នាក​ស្នាម​ទាំង​នោះ ជា​ការ​បញ្ជាក់​ពី​ការ​រង​របួស ដែល​វា​បាន​ទទួល​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ជា​មួយ​ពួក​ទេវតា ។ មាន​ស្នាម​នៅ​លើ​ខ្លួន​វា​ខ្លះ​ទៀត ដោយ​មក​ពី​ខ្លួន​វា​ត្រូវ​នឹង​កាំ​រន្ទះ​របស់​ព្រះ​ឥន្ទ្រា ត្រូវ​នឹង​ភ្លុក​ដំរី​របស់​ព្រះ​ឥន្ទរា​ឈ្មោះ​ព្ធរាវ័ត ត្រូវ​នឹង​ថាស​ជា​អាវុធ​របស់​ព្រះ​វិស្ណុ ។ វា​មាន​កម្លាំង​រហូត ដល់​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​រញ្ជួយ​ទឹក​សមុទ្រ ឬ​ក៏​ញែក​កំពូល​ភ្នំ​ឲ្យ​បែក​ចេញ​ពី​គ្នា​បាន ។ វា​ជា​អ្នក​បំពាន​ច្បាស់​នានា និង​ពូកែ​ខាង​ចាប់​រំលោភ​ភរិយា​របស់​មនុស្ស​ម្នា​ផង ។ ដោយ​ហេតុ​តែ​ខ្លួន​វា​ធំ ហើយ​ខ្ពស់​ដូច​ភ្នំ បើ​វា​ទៅ​ទី​ណា​ម្ដង​ៗ​វា​តែង​ធ្វើ​ឲ្យ​គេ​ខ្លាច​នៅ​ទី​នោះ សូម្បី​តែ​ព្រះ​អាទិត្យ​ក៏​មិន​ហ៊ាន​ជះ​កម្ដៅ​ទៅ​លើ​វា ព្រះ​វា​យោក៍​មិន​ហ៊ាន​បក​បោក ព្រះ​សាគរ​ក៏​មិន​ហ៊ាន​ឲ្យ​ទឹក​រលក​ដែរ ។ អំពើ​អាក្រក់​របស់​វា​ញាំង​ឲ្យ​មាន​សម្រែក​សង​សឹក​យ៉ាង​ខ្លាំង​ៗ ដែល​បន្លឺ​ឡើង​ឮ​រហូត​ទៅ​ដល់​ឋាន​សួគ៌ា ។ ព្រះ​វិស្ណុ​ក៏​ប្រកាស​ថា ក្រុង​រាពណ៍​កាន់​ឫក​ក្រ​អឺត​ក្រទម​ហួស​ពេក​ណាស់ នឹង​សុំ​ឲ្យ​វា​ជួយ​រក្សា​មនុស្ស​សត្វ​ផង​ក៏​មិន​បាន គួរ​តែ​ឲ្យ​វា​ស្លាប់​ក្នុង​កណ្ដាប់​ដៃ​នៃ​សត្វ​លោក​ទាំង​អស់​នោះ ទៅ​វិញ​ចុះ ។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ ព្រះ​វិស្ណុះ​ក៏​យោន​យក​កំណើត​មក​កើត​ជា​ព្រះ​រាម​ចន្ទ្រ​ក្នុង​គោល​បំណង​ដ៏​បន្ទាន់​បំផុត​មួយ គឺ​កម្ទេច​ក្រុង​រាពណ៍ ។ ដើម្បី​ឲ្យ​បាន​សម្រេច​នូវ​គោល​បំណង​នេះ ទ័ព​ស្វា និង​ទ័ព​ខ្លា​ឃ្មុំ​ជា​ច្រើន ក៏​ត្រូវ​ព្រះ​អង្គ​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ឡើង​ផង​ដែរ ។ សង្គ្រាម​រវាង​ព្រះ​រាម​និង​ក្រុង​រាពណ៍​ត្រូវ​ផ្ទុះ​ឡើង ដោយ​សារ​ក្រុង​រាពណ៍​ត្រូវ​មោហ៍​បាំង គឺ​ងុប​ងុល​តែ​ជា​មួយ​និង​តណ្ហា​ក្រាស់​របស់​វា ។ វា​កើត​ចិត្ត​ប្រតិព័ទ្ធ​ទៅ​លើ​ព្រះ​នាង​សីតា​យ៉ាង​ខ្លាំង រហូត​ដល់​ទ្រាំ​លែង​បាន វា​ក៏​ចេញ​ចាក​ពី​ក្រុង​លង្កា​យាត្រា​សំដៅ​ទៅ​កាន់​អាស្រម​របស់​ព្រះ​រាម តាម​ការ​ក្លែង​ខ្លួន​ធ្វើ​ជា​អ្នក​បួស​ដើរ​បិណ្ឌ​បាត ។ ក្នុង​ខណៈ​ដែល​ព្រះ​រាម​ចេញ​ទៅ​ដេញ​ចាប់​ប្រើស​មាស ក្លែង​ដោយ​ប្អូន​ជីដូន​មួយ​របស់​វា​ឈ្មោះ មារីចៈ វា​ក៏​ទៅ​លួច​ចាប់​បង្ខំ​យក​ព្រះ​នាង​សីតា​ទៅ​កាន់​ក្រុង​លង្កា​បាត់​ទៅ ។ ក្រុង​រាពណ៍​បង្ខំ​ឲ្យ​ព្រះ​នាង​សីតា​ព្រម​ធ្វើ​ជា​ឯកអគ្គមហេសី​របស់​វា​ទាំង​គំរាម​ថា និង​សម្លាប់ ឬ​ស៊ី​ព្រះ​នាង​ល្គឹក​ណា​ព្រះ​នាង​មិន​យល់​ព្រម​បំពេញ​បំណង​របស់​វា​ទេ ។ ប៉ុន្តែ​ព្រះ​នាង​សីតា​ប្រកែក​ជា​រៀង​រាល់​លើក ហើយ​លើក​ណា​ក៏​ព្រះ​នាង​ចេះ​តែ​មាន​វាសនា​និង​ចៀស​ផុត​ពី​សេចក្ដី​ស្លាប់ ឬ​ការ​រំលោភ​ពី​ក្រុង​រាពណ៍​ដែរ ដោយ​សារ​តែ​មាន​ការ​បន្ទច់​បង្អាក់​ពី​ភរិយា​ម្នាក់​របស់​ក្រុង​រាពណ៍ ។ ហនុមាន​ជា​អ្នក​រក​ព្រះ​នាង​សីតា​ឃើញ​នៅ​ឯ​កោះ​លង្កា ។ បន្ទាប់​ពី​ព្រះ​រាម​បាន​ទទួល​ដំណឹង​យ៉ាង​ច្បាស់​ពី​ហនុមាន ដែល​មាន​ទ័ព​របស់​គេ​ជា​ស្វា និង​ជា​ខ្លា​ឃ្មុំ ឲ្យ​ជួយ​ព្រះ​អង្គ ។ ពួក គេ​នាំ​គ្នា​សង់​ស្ពាន​មួយ​ធ្វើ​ពី​ដុំ​ថ្ម​បណ្ដែត​ទឹក ដែល​ពួក​គេ​នាំ​គ្នា​ហៅ​ថា​ស្ពាន​ព្រះ​រាម (សព្វ​ថ្ងៃ​ស្ពាន​នេះ​បាន​ប្រែ​ឈ្មោះ​ថា ស្ពាន​អាដាំ) រួច​ទើប​គេ​នាំ​គ្នា​លើក​ទ័ព​ជា​ក្បួន ដើរ​ឆ្លង​ស្ពាន​នោះ​ទៅ​កាន់​ក្រុង​លង្កា។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 269 other followers

%d bloggers like this: