Five Ways to Go From Survive to Thrive at Work


2

If you work for a large organization, chances are you’ve had days when you felt insignificant. In my experience as a leadership coach, I’ve helped many employees who had lost sight of how they fit into the larger whole and had slipped into survival mode. But by taking a few steps to empower themselves and reshape their careers, they went from merely surviving to thriving. Read the rest of this entry

Five Ways to Use Your Emotional Intelligence at Work


1

No matter what you do or where you work, your job probably involves some stressors.

Maybe you have too much to do and not enough time. Maybe you’re faced with information overload or, on the flip side, a whole lot of ambiguity.

Stressors like these can test even the most emotionally resilient among us. To help you rise to the challenge, here are five emotionally intelligent practices you could use to make the most of your innate strengths and thrive in a demanding environment.

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

លោក​សង្ឃ​ខ្មែរ


ឯកសារ

លោកសង្ឃខ្មែរ

monk

កំណត់របស់អ្នកបកប្រែ៖ ខ្ញុំបានបកប្រែអត្ថបទនេះឡើង ដើម្បីបង្ហាញដល់អ្នកអានជាតិយើងថា តើលោកហ្វ្រង់ស្វា ម៉ារទីនី, អ្នកប្រាជ្ញបារាំងម្នាក់ បានមើលឃើញលោកសង្ឃ និងសង្គមខ្មែរ ដោយទស្សនៈបែបណា ។ ខ្ញុំចង់លើកយកទស្សនៈនោះមក ដើម្បីលាតត្រដាងអោយអ្នកអានខ្មែរយើង បានយល់ដឹងពីតម្លៃវប្បធម៌របស់សង្គមផងខ្លួន ។

ជាការពិត មានសេចក្ដីរៀបរាប់ខ្លះនៅក្នុងអត្ថបទបកប្រែនេះ ពុំបានសមស្របទៅនឹងការយល់ដឹងជាក់ស្ដែងរបស់សង្គមយើង ឬក៏ពុំក្បោះក្បាយ អស់សេចក្ដីទេ ឧទាហរណ៍ដូចជាក្នុងចំណុចរៀបរាប់អំពីការបួស ជាដើម ។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំ (អ្នកបកប្រែ) មិនបន្ថែម ឬបន្ថយខ្លឹមសារនោះទេ គឺទុកឱកាសជូនអ្នកអានយើង ពិចារណាលើការយល់ដឹងរបស់លោកហ្វ្រង់ស្វាម៉ារទីនី ដែលលោកបានសរសេរអត្ថបទនេះ ក្នុងរង្វង់ឆ្នាំ ១៩៤៩ ដោយខ្លួនឯងចុះ ដើម្បីលោកអ្នកអានយើងធ្វើការប្រៀបផ្ទឹមការយល់ដឹងនោះ ទៅនឹងការយល់ដឹងអំពីលោកសង្ឃ ឬអ្វី ៗ ដែលយើងមានក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ។ ម្យ៉ាងទៀត ខ្ញុំសូមឧទ្ទិសអត្ថបទនេះ ទុកជាឯកសារសិក្សាស្រាវជ្រាវ ផងដែរ ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

អំពី​អ្នកតា


អំពីអ្នកតា

គេគ្រាន់តែដើរកំសាន្តនៅប្រទេសកម្ពុជា គេអាចប្រទះឃើញខ្ទមតូច ៗ សង់លើចន្ទល់ ឋិតនៅក្រោមម្លប់ឈើធំ ៗ ដែលផាគច្រើននៃខ្ទមទាំងនោះ មានប្រវែងជ្រុងនីមួយ ៗ មិនលើសពី ៨០ សង្ទីម៉ែត្រទេ ។ បែរមុខទៅរកដើមឈើ ដែលផ្ដល់ជម្រក, ខ្ទមទាំងនោះ ច្រើនតែទទេ ឬមានឫសឈើដែលមានរាងរៅចម្លែកបែបណាមួយ, ឬមានបំណែក ថ្មឆ្លាក់មួយដុំពីរ, ជួនកាលមានរូបសំណាកមួយ ។

ខ្ទមទាំងនោះ គឺជាលំនៅឋានរបស់អ្នកតា, ជាភូមិទេពតា រក្សាទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា ។ កាលពីដើម, មានស្ដេចអ្នកតា, មានអ្នកតារក្សាខែត្រ, អ្នកតារក្សាទីប្រជុំជន, អ្នកតារក្សាភូមិ ។ អ្នកតាទាំងនោះ មានឋានានុក្រមធំតូច, ព្រោះហេតុ នេះហើយ ទើបអ្នកតាចាស់ស្រុក នៅកំពង់ត្រាច មានអ្នកតាស្មៀនមួយ ដែលជាអ្នកពាំនាំសំណូមពរ របស់ប្រជាជន ជូនទៅអ្នកតាចាស់ស្រុក ។

 

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

អំពី​សាលា​បារាំង​សែស​នៅ​ចុង​បូព៌ា​ប្រទេស


អំពី​សាលា​បារាំង​សែស​នៅ​ចុង​បូព៌ា​ប្រទេស

ក្រុម​ការ ជុំម៉ៅ

ប្រែ​ពី​ភាសា​បារាំង​សែស មក​ជា​ខេមរ​ភាសា

(អត្ថបទ៖ ឆ្នាំ១៩២៧)

ប្រទេស​ឥណ្ឌូស៊ីន​មិនមែន​ជា​ស្រុក​ថ្មី​ទេ គឺ​ជា​ស្រុក​ដែល​មាន​ពង្សាវតារ​ជា​យូរ​អង្វែង​ណាស់​មក​ហើយ ដូច​មាន​គម្ពីរ​ដីកា​ផ្សេង ៗ នៅ​ក្នុង​ហោត្រ័យ​ជា​តាង​ស្រាប់ មួយ​អន្លើ​នឹង​សិលា​ចារឹក​នៃ​ប្រាសាទ​ទាំងឡាយ និង​សសរ​ថ្ម​បុរាណ​ដែល​នៅ​ឈរ​សព្វ​ថ្ងៃ​នៅ​ឡើយ ឬ​ដែល​កប់​បាត់​នៅ​ក្រោម​ជញ្ជាំង​ដែល​ទ្រុឌទ្រោម​ទៅ ដោយ​អំណាច​ចារឹក​និង​អក្សរ​ទាំង​នេះ ទើប​ពង្សាវតា​បូរាណ​បាន​ទុក​ស្នាម​ដាន​ឲ្យ​យើង​ដឹង​អំពី​ជាតិ​ផ្សេង ៗ និង​ភាសា​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​នោះ ហើយ​ចប​ដែល​កាប់​គាស់​បាន​ប្រទះ​ជា​ញយ ៗ នៅ​ក្នុង​ដី គ្រឿង​ប្រដាប់​បុរាណ​ពី​ថ្ម​សកអាត គ្រឿង​តែង​កាយ​ពី​ខ្យង និង​គ្រឿង​ប្រដាប់​ចម្លែក ៗ ពី​ស្ពាន់ ដែល​ជា​សំអាង​នាំ​ឲ្យ​ដឹង​សេចក្ដី​ស៊ីវិឡៃ​ក្នុង​ជាន់​ដំបូង ប៉ុន្តែ​របស់​ដែល​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ភ្នែក​ជាង​គេ​នោះ គឺ​ប្រាសាទ​បុរាណ​ដែល​មាន​ចំនួន​ជា​ច្រើន​រចនា​ដោយ​ចម្លាក់​ដ៏​វិចិត្រ គួរ​ជាទី​កោត ជាទី​ស្រឡាញ់​រាប់អាន ដែល​មាន​លើ​ដី​បុរាណ​នោះ ហើយ​មាន​ប្រាសាទ​បុរាណ​ខ្លះ ក្នុង​ពួក​នោះ​ល្អ​ឆើត​ជាង​គេ​ទាំងអស់ ក្នុង​ទ្វីប​អាស៊ី វេលា​ដែល​បាន​មក​កាន់​កាប់​ទំនុក​បំរុង​ស្រុក​ឥណ្ឌូស៊ីន​នោះ ក្រុង​បារាំង​សែស​ទទួល​បន្ទុក​ថែទាំ​នូវ​របស់​ទាំង​នេះ មិន​ឲ្យ​អន្តរាយ​ឡើយ ដែល​ក្រុង​បារាំង​សែស​បាន​មក​តាំង​នៅ​ជា​ដំបូង​នោះ កិច្​ទាំងឡាយ​នេះ ក៏​បាន​សម្រេច​ធ្វើ​ឡើង​បាន​ចាត់​ពួក​មិស្យុង​មួយ​ក្រុម គឺ​ឌូដាត៌ដឺឡាគ្រេ និង​ហ្វ្រងស៊ីគានៅញេរ, ល្វីដឺឡាពរត៍, អេចែនអេម៉ូនីញេ, អូគុស្ដ៍ប៉ាវី ទៅ​ធ្វើ​ការ​បាន​ចម្រើន​ដ៏​ប្រសើរ​ក្នុង​កិច្ច​ពិនិត្យ​នូវ​ផែនដី ប៉ុន្តែ​ពួក​មិស្យុង​តែ​ប៉ុណ្ណេះ ដែល​បាន​តាំង​បង្កើត​ក្នុង​ជាន់​នោះ មិន​ទាន់​ធួន​ល្មម​នៅ​ឡើយ​ដោយ​ការ​ដែល​រិះរក​តាម​ក្បួន​ខ្នាត សេចក្ដី​សិក្សា​យ៉ាង​ជ្រៅ​នៃ​ពង្សាវតា និង​ការ​ដែល​រក្សា​នៃ​ប្រាសាទ​បុរាណ​នោះ ត្រូវ​ការ​ឲ្យ​មាន​តាំង​បង្កើត​ជា​ក្រសួង ១ ជាប់​ជា​អចិន្ត្រៃយ៍ ដោយ​ហេតុ​ទាំងនេះ​ហើយ ទើប​បាន​តាំង​បង្កើត​សាលា​បារាំង​សែស​នៅ​ចុង​បូព៌ា​ប្រទេស ។

អំពី​សាង​សាលា

សាលា​នេះ បាន​តាំង​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ប្រកាស​អារេតេ ១ ច្បាប់ ពី​លោក​គូវែរណើរ ហ្សេណេរ៉ាល់ ប្រទេស​ឥណ្ឌូស៊ីន នាម​ប៉ូល​ឌូមែរ ចុះ​ថ្ងៃ ១៥ ដេសម ឆ្នាំ ១៨៩៨ ក្នុង​វេលា​នោះ​សាលា​នេះ​មាន​នាម​ថា សាលា​ពិនិត្យ​ក្បាច់​អលង្ការ ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌូស៊ីន លុះ ១ ឆ្នាំ ត​ពី​នោះ​មក ដើម្បី​នឹង​វាត​មុខ​ក្រសួង​សិក្សា​ឲ្យ​ធំ​ទូលាយ​ទៅ​ទៀត​នោះ បាន​ឲ្យ​នាម​សាលា​ដូច​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ហៅ​ថា សាលា​បារាំង​សែស​នៅ​ចុង​បូព៌ា​ប្រទេស (ប្រកាស​អារេតេ ចុះ​ថ្ងៃ ២០ ខែ យ៉ាំងវិយេរ ឆ្នាំ ១៩២០)

មុខ​ក្រសួង​ជា​ដាច់​ខាត របស់​សាលា​នេះ បាន​សម្រេច​ដោយ​ប្រកាស​ដេក្រេ​លោក​ប្រេស៊ីដង្គ ដឺឡារេពុព្លិក ចុះ​ថ្ងៃ ២៦ ហ្វេវរីយេរ ឆ្នាំ ១៩០១ ក្រោយ​ទៀត​មាន​ប្រកាស​ដេក្រេ ១ ច្បាប់ ចុះ​ថ្ងៃ ៣ ខែ​អាវរិល ឆ្នាំ ១៩២០ ចេញ​បញ្ញត្តិ​តាម​សេចក្ដី​ពត៌មាន​ពី​លោក អាល់បែរសារ៉ូ ជា​សេនាបតី​ត្រួត​ស្រុក​ចំណុះ នឹង​ដោយ​សេចក្ដី​យល់​ព្រម​ពី​លោក គូវែរណើរ ហ្សេណេរ៉ាល ឡុង ប្រគល់​នូវ​អត្តភាព​ដោយ​សន្មត​មក​សាលា​នេះ រាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃ យ៉ាំងវីយេរ ឆ្នាំ ១៩២១ ត​មក ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

ពិធី​បង្ហោះ​គោម​ខ្មែរ


ពិធី​បង្ហោះ​គោម​ខ្មែរ

I- សេចក្ដី​ផ្ដើម

ឆ្លង​តាម​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ ដូចជា​ពុំ​បាន​ប្រទះ​ឃើញ​មាន​ឯកសារ​ជា​លាយលក្ខណ៍ ដែល​និយាយ​អំពី​ប្រវត្តិ នៃ​ពិធី​បង្ហោះ​គោម​ខ្មែរ​យើង​ទេ គឺ​បាន​ឮ​តែ​ត្រឹម​ត ៗ គ្នា​ប៉ុណ្ណោះ ។ សូម្បី​នៅ​ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ដែល​សម្បូរ​ដោយ​អត្ថបទ​ស្ដីពី​ទំនៀម​ទម្លាប់​ខ្មែរ​ក៏​គ្មាន​ដែរ ។ តែ​តាម​ការ​ប៉ាន់ស្មាន ពិធី​បង្ហោះ​គោម មិន​ខុស​គ្នា​នឹង​ពិធី​បង្ហោះ​ខ្លែង​ទេ​មើល​ទៅ ព្រោះ​ពិធី​បង្ហោះ​ខ្លែង​មិន​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​កម្សាន្ត​សប្បាយ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ថែម​ទាំង​ផ្សារ​ភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​ទំនៀម​ទម្លាប់​ប្រពៃណី​ជាតិ​ទៀត​ផង ។ ឯ​ពិធី​បង្ហោះ​គោម ក៏​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​នូវ​តថភាព​សង្គម ក្រោម​រូបភាព​ជំនឿ​ទៅ​លើ​ពិធី​បុណ្យ ដែល​ជា​ប្រពៃណី​ទំនៀម​ទម្លាប់​ខ្មែរ ព្រម​ទាំង​ផ្ដោត​អារម្មណ៍​យ៉ាង​សំខាន់​លើ​វិស័យ​កសិកម្ម ក្នុង​ការ​ប្រមូល​ផល​ស្រូវ​ទុក​ដាក់ ។ ខ្មែរ​យើង​មន​ទម្លាប់​មួយ​រៀន​ត ៗ គ្នា ចេះ​ចាំ​ត ៗ គ្ន ដោយ​ពុំ​បាន​គិត​ដល់​ការ​កត់ត្រា​ទុក អាង​តែ​ចេះ​ហើយ​ក៏​បង្រៀន​ត ៗ គ្នា​រហូត​មក ហេតុ​នេះ​ហើយ​បាន​ជា​យើង​ខ្វះ​ឯកសារ​សម្រាប់​បញ្ជាក់​ជា​តឹកតាង ណា​មួយ​ដោយ​សារ​មាន​សង្គ្រាម​ជា​ញឹក​ញយ​ផង ។

ដោយ​យល់​ឃើញ​នូវ​កង្វះ​ខាត​បជ​ហើយ បាន​ជា​យើង​ខ្ញុំ​សិក្សា​សាក​ល្បង​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ ចងក្រង​ជា​ឯកសារ​នេះ​ឡើង ព្រម​ទាំង​ចាត់​មន្ត្រី​បី​រូប​ឲ្យ​ចុះ​ដល់​មូលដ្ឋាន សម្រាប់​ការ​ស្វែង​យល់ និង​ជា​ពន្លឺ​មួយ​ដល់​ការ​សរសេរ ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

ពិធី​បំបួស​នាគ


ពិធីបំបួសនាគ

ដោយ អ្នកស្រី ពេជ សល់

(.. ១៩៦៦)

ពិធីបំបួសនាគអាចធ្វើនៅខែណាក៏បាន លើកលែងតែខែ ៣ ដែលព្រះសង្ឃចូលព្រះវស្សា គឺចាប់តាំងពីថ្ងៃ ១រោច ខែ អាសាធទៅ ។ ប៉ុន្តែជាទំនៀមរៀងមកពិធីបំបួសនាគហ្លួងតែងធ្វើនៅថ្ងៃ ១៥ កើត ខែអាសាធជានិច្ច គឺថាមុនថ្ងៃ កំណត់ចូលព្រះវស្សា ។

ក្នុងមួយឆ្នាំ ៗ បុត្រនៃក្រុមព្រះរាជវង្សានុវង្ស និងបុត្រនៃមន្ត្រីជន់ខ្ពស់ដែលបានចូលទៅសុំព្រះករុណាបំបួស សុទ្ធតែមានកំណត់គឺថា យកត្រឹមតែ ១២ នាក់ យ៉ាងច្រើន លើសចំនួនកំណត់នេះ អ្នកចូលទៅសុំត្រូវចាំទៅឆ្នាំមុខទៀត ។

មានដំណាលកាលពីព្រេងនាយថា មានសត្វនាគមួយដំណែងខ្លួនជាមនុស្ស ហើយចូលទៅសុំបួសយកនិស្ស័យក្នុងសំណាក់ព្រះពុទ្ធសាសនា ។ ថ្ងៃមួយលោកគ្រូប្រើលោកនេនឲ្យទៅហៅ ជួនជាពេលនោះលោកដែលជាសត្វនាគនោះ កំពុងដេកលក់ពុំដឹងខ្លួន ហើយក្លាយខ្លួនជាសត្វនាគពេនទ្រេលពេញក្នុងបន្ទប់ ។ ដំណឹងនោះ ក៏ជ្រាបទៅដល់ព្រះបរមសាស្ដា ព្រះអង្គទ្រង់បង្គាប់ឲ្យលោកនាគនោះ ចាកសិក្ខាបទទៅវិញ ដោយហេតុថា ច្បាប់ព្រះពុទ្ធសាសនាហាមមិឲ្យសត្វចូលបួសបានទេ ប៉ុន្តែដោយទ្រង់មេត្តាករុណាដល់នាគដែលមានសេចក្ដីជ្រះថ្លា នឹងសាសនាព្រះអង្គ ទ្រង់ក៏សន្យានឹងនាគថា ចាប់អំពីថ្ងៃនេះទៅ តថាគតសន្មតឲ្យនាមអ្នកសុំផ្នួសថា នាគជាទីរំលឹកដល់នាគអ្នក ។ ហេតុនេះបានជាមានឈ្មោះថា បំបួសនាគដរាបរៀងមកដល់សព្វថ្ងៃ1

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

ការ​ចាំ​វស្សា​របស់​ព្រះ​សង្ឃ


ការចាំវស្សារបស់ព្រះសង្ឃ

ការចូលវស្សា ឬចាំវស្សា ជាប្រពៃណីរបស់ព្រះសង្ឃពុទ្ធសាសនិកមានតាំងពីជំនាន់ពុទ្ធកាលរៀងមក ។ រឿងនេះ មានសំដែងទុកក្នុងគម្ពីរព្រះត្រៃបិដកភាគទី៧ ផ្នែកព្រះវិន័យ ។

I-មូលហេតុនៃការចូលវស្សា

សម័យនោះព្រះមានព្រះភាគទ្រង់គង់នៅវត្តវេឡុវ័ន នាក្រុងរាជគ្រឹះ ។ គ្រានោះឯង ការចាំវស្សាព្រះមានព្រះភាគមិនទាន់បានអនុញ្ញាតដល់ភិក្ខុទាំងឡាយនៅឡើយទេ ។ ភិក្ខុទាំងនោះ ក៏ចេញដើរទៅកាន់ចារឹក1 ផ្សេងៗអស់ហេមន្តរដូវខ្លះ អស់គិម្ហរដូវខ្លះ អស់វស្សានរដូវខ្លះ ។ មនុស្សទាំងឡាយក៏ពោលទោសតិះដៀលបន្តុះបង្អាប់ថា ពួកសមណជាសាក្យបុត្ត មិនសមបើនឹងដើរ (ខុសរដូវកាល) ជាន់ស្មៅស្រស់ ជាន់សត្វល្អិតៗ ឲ្យវិនាសសោះ ។ សូម្បីពួកបរិព្វាជកមានលទ្ធិដទៃ ជាអ្នកពោលធម៌អាក្រក់ ម្ដេចគង់នឹងសំងំឈប់សំរាក់ចាំវស្សាឬសូប្បីពួកសត្វស្លាបទៀតសោត ក៏គង់តែធ្វើសំបុកលើចុងឈើ ហើយសំងំឈប់សំរាកចាំវស្សាដែរ ។ ពេលមនុស្សទាំងឡាយកំពុងលើកទោសបែបនេះ ពួកភិក្ខុទាំងនោះក៏បានឮច្បាស់នឹងត្រចៀកផ្ទាល់ហើយក៏នាំសេចក្ដីនោះ ទៅក្រាបទូលព្រះសម្ពុទ្ធ ។ ព្រះសាស្ត្រាទ្រង់ធ្វើធម្មិកថា ត្រាស់ហៅភិក្ខុទាំងឡាយមកអនុញ្ញាតថា អនុជានាមិ ភិក្ខវេ វស្សំ ឧបគន្តុំ= ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយតថាគតអនុញ្ញាតឲ្យភិក្ខុចូលវស្សា ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

អំពី​ដើម​កំណើត​ប្រាសាទ​អង្គរ (តចប់)


អំពី​ដើម​កំណើត​ប្រាសាទ​អង្គរ (ត​ពី​ខ្សែ ៤ )

លោក​ល្វីហ្វីណូត៍ អាចារ្យ​បង្រៀន​ឧត្ដមវិជ្ជា សាលាកូឡែសដឺហ្រ្វង្ស

នៅ​ក្រុងប៉ារីស​ជា​អ្នក​អធិប្បាយ

ក្រុមការ ជុំម៉ៅ

ធ្វើ​រាជការ​នៅ​ព្រះរាជ​បណ្ណាល័យ ប្រែ​ចេញ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ

(ចប់)

5-Douglass-1927-Angkor-Watបន្ទាយ​ឆ្មារ​នៅ​ជាយ​ខាង​កើត​បំផុត​ទី​រួម​ខែត្រ​បាត់ដំបង នៅ​លើ​ជើង​ភ្នំ​ដង​រែក គឺ​ជា​ប្រាសាទ ១ ដែល​បាក់​បែក​អន្ធការ​ជាង​គេ​ហើយ​ប្រហែល​ជា​ទី​ក្រុង​ស្ដេច​ដែល​ផុត​ត្រឹម​ប្រាសាទ​នេះ មោនសៀ គ្រោលីយេ បាន​ពិនិត្យ​សព្វ​គ្រប់​ទៅ​ឃើញ​ថា ប្រាសាទ​នេះ​​ប្រហែល​ពិត​ជា​របស់​ស្ដេច​ជ័យវរ័ន្ម​ទី ២ គឺ​ប្រាសាទ​អម្រេន្ទ្របុរ ដែល​សាង​ក្នុង​សករាជ ៨០០ ក្នុង​ពាក់​កណ្ដាល​ឆ្នាំ ៩០០ នៃ​គ្រិស្ដ​សករាជ ។

បើ​យើង​ពិនិត្យ​បន្ទាយឆ្មារ​អំពី​ខាង​សាសនា​នោះ​នឹង​ស្គាល់​បែប​យ៉ាង ១ រំពេច​នៅ​វេលា​ដែល​ក្រឡេក​ទៅ​ចំ គឺ​ដំបូល​ទាំង​អស់​នោះ​មាន​បន្តុប​កំពូល​ថ្ម​រចនា​នៅ​ខាង​លើ​មុខ​ពុទ្ធរូប ដែល​ទ្រង់​ភ្នែន​ក្នុង​ក្បាំង ដែល​លក​ខូង​គ្រប់​តែ​សសរ​ទាំង​អស់​នោះ មាន​រចនា​ជា​រូប​ស្រ្តី​ទេពអប្សរ និង​ពុទ្ធរូប​គ្រប់​កន្លែង គេ​បាន​ឃើញ​នៅ​មេទ្វារ​ខាង​លើ រឿង​រ៉ាវ​ទាំង​ឡាយ​របស់​ព្រះពុទ្ធ​មាន​ត្រង់​ចេញ​ពី​នគរ​ទៅ​ទ្រង់​ផ្នួស​ឬ​ត្រង់​គេ​គោរព​ព្រះពុទ្ធ​ជា​ដើម​នៅ​ជញ្ជាំង​ខាង​លិច​ប៉ែក​ខាង​ត្បូង នៅ​ជញ្ជាំង​ថែវ​នោះ មាន​ឆ្លាក់​ជា​រូប ៨ កម្ពស់​ប្រហែល ២ ម៉ែត្រ​ជា​រូប​លោកេស្វរៈ​ច្រើន​យ៉ាង ។

មាន​រូប​ពោធិ៍សត្វ​ដដែល​នេះ​មួយ និង​ព្រះពុទ្ធរូប ២ អង្គ គេ​បាន​រក​ឃើញ​ក្នុង​កន្លែង​ដែល​បាក់​បែក ។

ឃើញ​ថា​រូប​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ដែល​មាន​លើ​ប្រាសាទ​នោះ ជា​រូប​ក្នុង​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ទាំង​អស់ លើក​តែ​កន្លែង​មួយ​ចេញ គឺ​បន្ទប់​ដែល​មាន​ក្រឡា​ខ្វែង ៤ ជ្រុង នៅ​ខាង​មាត់​ទ្វារ​ចូល​ទៅ​កំពែង​ខាង​ក្នុង បន្ទប់​នោះ មាន​ខ្លោង​ទ្វារ​ឆ្លាក់​ជា​រឿង​ព្រះ​ឥសូរ​សុទ្ធ មាន​រូប ព្រះសិវ ១ ព្រះព្រហ្ម ១, និង​ព្រះវិស្ណុ ១, អង្គុយ​សំពះ ឯ​ខ្លោង​ទ្វារ​ឯ​ទៀត​នោះ​បែប​មិន​ប្រាកដ​ប៉ុន្តែ​វិមាន​នេះ​ដែល​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រាសាទ​ធំ​ៗ នោះ​ហាក់​ដូច​ជា​មាន​ភាព​ជា​គេ​មិន​រាប់​អាន ហើយ​នៅ​ដោយ​ចំណែក​ដាច់​ពី​ប្រាសាទ​ឯ​ទៀត ដែល​ជា​ប្រាសាទ​សម្រាប់​ពុទ្ធសាសនា ។

ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត​ឯ​ជញ្ជាំង​ថែវ​នោះ ក្រៅ​ពី​រូប​លោកេស្វរ​ទាំង ៨ គ្មាន​អ្វី​ជា​សម្គាល់​ខាង​ផ្លូវ​សាសនា​ឡើយ គឺ​មាន​តែ​រឿង​ចម្បាំង​ជា​ក្បួន​ហែ​និង​រឿង​រ៉ាវ​របស់​ស្ដេច គេ​ឃើញ​មាន​រឿង​ព្រាហ្មណ៍​អង្គុយ​គោរព​លិង្គ ១ ដែរ ប៉ុន្តែ​រឿង​នេះ​គ្រាន់​តែ​ជា​តុប​តែង​ជា​គំនូរ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ និង​បាន​ជា​ការ​សម្រាប់​គោរព​របស់​អ្នក​សាង ក៏​ទេ​ដែរ ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

អំពីដើម​កំណើត​ប្រាសាទ​អង្គរ​ (ត)


ដើម​កំណើត​ប្រាសាទ​អង្គរ

(ត​ពីខ្សែ ៣)

លោក ល្វី ហ៊្វ‍ីណូត៍ ចាងហ្វាង​សាលា​បារាំង​សែស

នៅ​ចុង​បូព៌ា​ប្រទេស ហាណូយ ជា​អ្នក​អធិប្បាយ

ក្រុម​ការ ជុំម៉ៅ ធ្វើ​រាជការ​នៅ​ព្រះ​រាជ​បណ្ណាល័យ

ប្រែ​ចេញ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ

5-Douglass-1927-Angkor-Watប្រាសាទ​បាយ័ន​មាន​រាង ៤ ជ្រុង ធំ​ក្រោម​តូច​លើ មាន ៣ ថ្នាក់ ថ្នាក់ ២ ខាង​ក្រោម ហើយ​ថ្នាក់ ១ ដែល​ខ្ពស់​ជាង​គេ​នោះ មាន​លំពូល​ទៅ​ទៀត ដែល​ជា​កន្លែង​សម្រាប់​ធ្វើ​សន្និបាត ប៉ុន្តែ​ភ្នំ​កណ្ដាល​នេះ ទាំង​ខាង​ក្រោម ទាំង​កំពូល មិន​ធ្វើ​ឲ្យ​ដូចជា​ផែនទី​ដំបូង​នោះ​ទេ តាម​ផែនទី​ដើម​ថែវ​នៃ​ថ្នាក់​ទី ២ នោះ​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ធ្លា ១ ជា​ខ្វែង​ជើង​ក្អែក ហើយ​ត្រូវ​ជាប់​ទៅ​លើ​ថ្នាក់​ក្រោម​នៃ​ប្រាសាទ​នោះ ឯ​ទី​សន្និបាត​កណញដាល​នោះ​មាន​ទំហំ​ល្មម អស់​ទាំង​កំពូល​ថែវ​ទាំង​នោះ មាន​ខ្លោង​ទ្វារ​ឆ្លាក់​ក្បាច់​ដ៏​ផ្ចិតផ្ចង់​នៅ​កន្លែង​វាល នឹង​មាន​ពន្លឺ​ពេញ សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ខ្លោង​ទ្វារ​ទាំង​នោះ​មើល​មិន​ឃើញ​ឡើយ ។ ចុះ​ដោយ​ហេតុ​អ្វី បាន​ជា​មើល​មិន​ឃើញ គឺ​ថា​ជា​ក្រោយ​គំនិត​ថ្មី​ទៀត​នោះ ថ្នាក់​ខាង​លើ​បាន​បន្ដុប​ខ្ពស់ និង​ពង្រីក​ឲ្យ​ទូលាយ​ឡើង ទូលាយ​លុះ​ដល់​ទៀប​នឹង​ប៉ះ​ថែវ​ខាង​ក្រោម មក​គាំ​នឹង​ខ្លោង​ទ្វារ​ដែល​ចូល​ខាង​ក្រៅ ខ្លោង​ទ្វារ​ទាំង​នេះ​បាត់​អស់​មើល​មិន​ឃើញ ដោយ​អំណាច​ប៉ះ​ភ្ជិត​ជា​ថ្មី​ទាំងអស់ ឯ​ប៉ះ​នោះ​ជួន​កាល​ទុក​របស់​ចាស់​ឲ្យ​នៅ ជួន​កាល​កាត់​ខ្លះ​ចេញ ដោយ​របស់​ទាំង​នោះ​នៅ​ទាប​ជាង ឬ​ខ្ពស់​ជាង​បន្ទាត់ ដែល​គេ​ប៉ះ​គ្នា​នេះ ។

កាល​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៣២ គេ​នៅ​ត្រឹម​សេចក្ដី​ត្រង់​នេះ លុះ​ដល់​មោន​សៀរ ប៉ារមង់ចេ ជា​អ្នក​ពិនិត្យ​ប្រាសាទ​បាយ័ន ចង់​មើល​ខ្លោង​ទ្វារ ១ ឲ្យ​ច្បាស់​នឹង​ពន្លឺ​ថ្ងៃ ក៏​បាន​ឲ្យ​គាស់​បំណាស់ ដែល​ប៉ះ​នៅ​ថ្នាក់​ខាង​លើ​ដែល​បាំង​នោះ​ចេញ លុះ​ភ្លឺ​ច្បាស់​ទៅ ទើប​ឃើញ​លេច​រូប ១ ឡើង គឺ​រូប​ទេវតា ១ ឈរ​លើ​ត្របក​ឈូក ដៃ​ទាំង ៤ កាន់​នូវ​ផ្គាំ សៀវភៅ​ផ្កា​ឈូក និង​គ្រឿង ១ ទៀត​បាក់​ដាច់ ប្រហែល​ដូចជា​ដប​ ១ នៅ​កំពូលម្កុដ​ខាង​មុខ​មាន​ព្រះ​ពុទ្ធ​រូប ១ ។ ជា​ឥត​ប្រយោជន៍ នឹង​យោបល់​ទៅ​ឆ្ងាយ អំពី​ទ្រង់ទ្រាយ​រូប​នេះ ព្រោះ​រូបរាង​ធ្វើ​មិន​ឲ្យ​មាន​សង្ស័យ​សោះ គឺ​ជា​រូប​ពោធិសត្វ​លោកេស្វរ ឬអវលោកេ​តេស្វរ ជា​អ្នក​ទ្រទ្រង់​នូវ​មនុស្ស​ជាតិ និង​ជា​អ្នក​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ជម្ងឺ ។

សួរ​ថា​តើ​ខ្លោង​ទ្វារ​នេះ ប្លែក​តែ​ឯង​ពី​គេ​ក្នុង​ខ្លោង​ទ្វារ​ទាំងអស់​ជុំវិញ​ភ្នំ​កណ្ដាល​នោះ​ឬ​អ្វី ឆ្លើយ​ថា​មិនមែន​ដូច្នោះ​ឡើយ ។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

%d bloggers like this: