Category Archives: វប្បធម៌

អបអរសាទរបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណីជាតិ ឆ្នាំរកា នព្វស័ក ព.ស ២៥៦១


https://www.facebook.com/plugins/video.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fptbona%2Fvideos%2F1960369630862118%2F&show_text=1&width=560

អំពី​អ្នកតា


អំពីអ្នកតា

គេគ្រាន់តែដើរកំសាន្តនៅប្រទេសកម្ពុជា គេអាចប្រទះឃើញខ្ទមតូច ៗ សង់លើចន្ទល់ ឋិតនៅក្រោមម្លប់ឈើធំ ៗ ដែលផាគច្រើននៃខ្ទមទាំងនោះ មានប្រវែងជ្រុងនីមួយ ៗ មិនលើសពី ៨០ សង្ទីម៉ែត្រទេ ។ បែរមុខទៅរកដើមឈើ ដែលផ្ដល់ជម្រក, ខ្ទមទាំងនោះ ច្រើនតែទទេ ឬមានឫសឈើដែលមានរាងរៅចម្លែកបែបណាមួយ, ឬមានបំណែក ថ្មឆ្លាក់មួយដុំពីរ, ជួនកាលមានរូបសំណាកមួយ ។

ខ្ទមទាំងនោះ គឺជាលំនៅឋានរបស់អ្នកតា, ជាភូមិទេពតា រក្សាទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា ។ កាលពីដើម, មានស្ដេចអ្នកតា, មានអ្នកតារក្សាខែត្រ, អ្នកតារក្សាទីប្រជុំជន, អ្នកតារក្សាភូមិ ។ អ្នកតាទាំងនោះ មានឋានានុក្រមធំតូច, ព្រោះហេតុ នេះហើយ ទើបអ្នកតាចាស់ស្រុក នៅកំពង់ត្រាច មានអ្នកតាស្មៀនមួយ ដែលជាអ្នកពាំនាំសំណូមពរ របស់ប្រជាជន ជូនទៅអ្នកតាចាស់ស្រុក ។

 

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

រាពណ៍ (ក្រុង​រាពណ៍)


រាពណ៍ (ក្រុង​រាពណ៍)

ដោយ ធន់ ហ៊ិន

krong-reap1ស្ដេច​របស់​ពួក​ខ្មោច​បិសាច ពួក​ព្រាយ​អសុរកាយ ឬ​ពួក​យក្ស​នៅ​នគរ​លង្កា (កោះស្រីលង្កា) ដែល​បាន​បណ្ដេញ​បង​ប្អូន​រួម​ឪពុក​របស់​ខ្លួន គឺ​ព្រះ​កុវេរៈ (មាតា​ឈ្មោះ​ឥទាវិទា) ចេញ​ពី​នគរ​លង្កា។ ក្រុង​រាពណ៍​ជា​បុត្រ​របស់​ព្រះ​វិស្រវៈ ជា​មួយ​នាង​និកស្សា បុត្រី​របស់​រក្សាសៈ មួយ​រូប​ឈ្មោះ​សុមាលី ។ ក្រុង​រាពណ៍ និង​ព្រះ​កុវេរៈ​ត្រូវ​ជា​ចៅ​របស់​ឫសី​បុលច្ឆា បាន​ទទួល​ការ​ចែក​អំណាច​គ្នា​គ្រប់​គ្រង គឺ​ក្រុង​រាពណ៍​ធ្វើ​ជា​ស្ដេច​ពួក​ខ្មោច ព្រាយ​បិសាច ដែល​ហៅ​ថា​ពួក​រក្សាសៈ (ឫរាក្ស័ស) ហើយ​ព្រះកុវេរៈ​ធ្វើ​ជា​ស្ដេច​នៃ​ពួក​យក្ស ។ឫសី​បុលច្ឆា​​មិន​មែន​គ្រាន់​តែ​ជា​បុព្វ​ជា​បិតា​របស់​ក្រុង​រាពណ៍​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ព្រះ​អង្គ​ក៏​ជា​អ្នក​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ពូជ​ពង្ស​នៃ ពួក​ខ្មោច​ព្រាយ បិសាច អសុរកាយ អារក្ស​ទឹក ម្រេញ គង្វាល ។ល។ ផង​ដែរ ។ តាម​ការ​កាន់​វត្ត​ប្រតិបត្តិ​ដ៏​តឹង​រ៉ឹង និង​ការ​ប្ដេជ្ញា​ខ្លួន​ថ្វាយ​ចំពោះ​ព្រះ​ព្រហ្ម​ក្រុង​រាពណ៍​ក៏​បាន​ទទួល​ពរ​ពី ព្រះ​ព្រហ្ម​ថា ឲ្យ​វា​មាន​ឫទ្ធិចេស្ដា​លើ​ពួក​ទេពតា​និង​ខ្មោច​ព្រាយ បិ​សាច​នានា ប៉ុន្តែ ថា​ឲ្យ​វា​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ស្រី​ម្នាក់ ។ តាម​អានុភាព​នៃ​ពរ​នេះ ក្រុង​រាពណ៍​អាច​ប្រែ​កាឡា​ខ្លួន​ទៅ​ជា​រូប​រាង​អ្វី​ក៏​បាន​តាម​តែ​ចិត្ត​វា​ចង់ ហើយ​អាច​ប្រព្រឹត្ត​នូវ​រាល់​អំពើ​អាក្រក់​សព្វ​បែប​យ៉ាង​ក្នុង​កម្រិត​ដ៏​ខ្ពស់​ហួស គឺ​លើស​ពី​អ្វី​ដែល​ពួក​យក្ស និង​ពួក​ព្រាយ​បិសាច ឯ​ទៀត​ៗ​អាច​ធ្វើ​បាន ។ ក្នុង​រឿង​រាមាយណៈ មាន​ការ​ពណ៌នា​ថា ក្រុង​រាពណ៍​មាន​ក្បាល​ដប់ មាន​ដៃ​ម្ភៃ មាន​ភ្នែក​សម្បុរ​ដូច​ស្ពាន់ មាន​ធ្មេញ​ភ្លឺ​ដូច​ជា​ព្រះ​ចន្ទ​ក្នុង​ដើម​ខ្នើត មាន​រូប​ដូច​ជា​ដុំ​ពពក​មួយ​ដុំ​ដ៏​ក្រាស់​ឃ្មឹក ឬ​ដូច​ជា​ភ្នំ​មួយ ឬ​ដូច​ជា​យមរាជ ដែល​កំពុង​ហា​មាត់​ប្រុង​ចាំ​ត្របាក់ ។ វា​មាន​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​ជា​ស្ដេច​គ្រប់​គ្រាន់​ទាំង​អស់ ប៉ុន្តែ​នៅ​លើ​ខ្លួន​ប្រាណ​របស់​វា​មាន​ស្លាក​ស្នាម​ជា​ច្រើន ។ ស្នាក​ស្នាម​ទាំង​នោះ ជា​ការ​បញ្ជាក់​ពី​ការ​រង​របួស ដែល​វា​បាន​ទទួល​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ជា​មួយ​ពួក​ទេវតា ។ មាន​ស្នាម​នៅ​លើ​ខ្លួន​វា​ខ្លះ​ទៀត ដោយ​មក​ពី​ខ្លួន​វា​ត្រូវ​នឹង​កាំ​រន្ទះ​របស់​ព្រះ​ឥន្ទ្រា ត្រូវ​នឹង​ភ្លុក​ដំរី​របស់​ព្រះ​ឥន្ទរា​ឈ្មោះ​ព្ធរាវ័ត ត្រូវ​នឹង​ថាស​ជា​អាវុធ​របស់​ព្រះ​វិស្ណុ ។ វា​មាន​កម្លាំង​រហូត ដល់​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​រញ្ជួយ​ទឹក​សមុទ្រ ឬ​ក៏​ញែក​កំពូល​ភ្នំ​ឲ្យ​បែក​ចេញ​ពី​គ្នា​បាន ។ វា​ជា​អ្នក​បំពាន​ច្បាស់​នានា និង​ពូកែ​ខាង​ចាប់​រំលោភ​ភរិយា​របស់​មនុស្ស​ម្នា​ផង ។ ដោយ​ហេតុ​តែ​ខ្លួន​វា​ធំ ហើយ​ខ្ពស់​ដូច​ភ្នំ បើ​វា​ទៅ​ទី​ណា​ម្ដង​ៗ​វា​តែង​ធ្វើ​ឲ្យ​គេ​ខ្លាច​នៅ​ទី​នោះ សូម្បី​តែ​ព្រះ​អាទិត្យ​ក៏​មិន​ហ៊ាន​ជះ​កម្ដៅ​ទៅ​លើ​វា ព្រះ​វា​យោក៍​មិន​ហ៊ាន​បក​បោក ព្រះ​សាគរ​ក៏​មិន​ហ៊ាន​ឲ្យ​ទឹក​រលក​ដែរ ។ អំពើ​អាក្រក់​របស់​វា​ញាំង​ឲ្យ​មាន​សម្រែក​សង​សឹក​យ៉ាង​ខ្លាំង​ៗ ដែល​បន្លឺ​ឡើង​ឮ​រហូត​ទៅ​ដល់​ឋាន​សួគ៌ា ។ ព្រះ​វិស្ណុ​ក៏​ប្រកាស​ថា ក្រុង​រាពណ៍​កាន់​ឫក​ក្រ​អឺត​ក្រទម​ហួស​ពេក​ណាស់ នឹង​សុំ​ឲ្យ​វា​ជួយ​រក្សា​មនុស្ស​សត្វ​ផង​ក៏​មិន​បាន គួរ​តែ​ឲ្យ​វា​ស្លាប់​ក្នុង​កណ្ដាប់​ដៃ​នៃ​សត្វ​លោក​ទាំង​អស់​នោះ ទៅ​វិញ​ចុះ ។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ ព្រះ​វិស្ណុះ​ក៏​យោន​យក​កំណើត​មក​កើត​ជា​ព្រះ​រាម​ចន្ទ្រ​ក្នុង​គោល​បំណង​ដ៏​បន្ទាន់​បំផុត​មួយ គឺ​កម្ទេច​ក្រុង​រាពណ៍ ។ ដើម្បី​ឲ្យ​បាន​សម្រេច​នូវ​គោល​បំណង​នេះ ទ័ព​ស្វា និង​ទ័ព​ខ្លា​ឃ្មុំ​ជា​ច្រើន ក៏​ត្រូវ​ព្រះ​អង្គ​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ឡើង​ផង​ដែរ ។ សង្គ្រាម​រវាង​ព្រះ​រាម​និង​ក្រុង​រាពណ៍​ត្រូវ​ផ្ទុះ​ឡើង ដោយ​សារ​ក្រុង​រាពណ៍​ត្រូវ​មោហ៍​បាំង គឺ​ងុប​ងុល​តែ​ជា​មួយ​និង​តណ្ហា​ក្រាស់​របស់​វា ។ វា​កើត​ចិត្ត​ប្រតិព័ទ្ធ​ទៅ​លើ​ព្រះ​នាង​សីតា​យ៉ាង​ខ្លាំង រហូត​ដល់​ទ្រាំ​លែង​បាន វា​ក៏​ចេញ​ចាក​ពី​ក្រុង​លង្កា​យាត្រា​សំដៅ​ទៅ​កាន់​អាស្រម​របស់​ព្រះ​រាម តាម​ការ​ក្លែង​ខ្លួន​ធ្វើ​ជា​អ្នក​បួស​ដើរ​បិណ្ឌ​បាត ។ ក្នុង​ខណៈ​ដែល​ព្រះ​រាម​ចេញ​ទៅ​ដេញ​ចាប់​ប្រើស​មាស ក្លែង​ដោយ​ប្អូន​ជីដូន​មួយ​របស់​វា​ឈ្មោះ មារីចៈ វា​ក៏​ទៅ​លួច​ចាប់​បង្ខំ​យក​ព្រះ​នាង​សីតា​ទៅ​កាន់​ក្រុង​លង្កា​បាត់​ទៅ ។ ក្រុង​រាពណ៍​បង្ខំ​ឲ្យ​ព្រះ​នាង​សីតា​ព្រម​ធ្វើ​ជា​ឯកអគ្គមហេសី​របស់​វា​ទាំង​គំរាម​ថា និង​សម្លាប់ ឬ​ស៊ី​ព្រះ​នាង​ល្គឹក​ណា​ព្រះ​នាង​មិន​យល់​ព្រម​បំពេញ​បំណង​របស់​វា​ទេ ។ ប៉ុន្តែ​ព្រះ​នាង​សីតា​ប្រកែក​ជា​រៀង​រាល់​លើក ហើយ​លើក​ណា​ក៏​ព្រះ​នាង​ចេះ​តែ​មាន​វាសនា​និង​ចៀស​ផុត​ពី​សេចក្ដី​ស្លាប់ ឬ​ការ​រំលោភ​ពី​ក្រុង​រាពណ៍​ដែរ ដោយ​សារ​តែ​មាន​ការ​បន្ទច់​បង្អាក់​ពី​ភរិយា​ម្នាក់​របស់​ក្រុង​រាពណ៍ ។ ហនុមាន​ជា​អ្នក​រក​ព្រះ​នាង​សីតា​ឃើញ​នៅ​ឯ​កោះ​លង្កា ។ បន្ទាប់​ពី​ព្រះ​រាម​បាន​ទទួល​ដំណឹង​យ៉ាង​ច្បាស់​ពី​ហនុមាន ដែល​មាន​ទ័ព​របស់​គេ​ជា​ស្វា និង​ជា​ខ្លា​ឃ្មុំ ឲ្យ​ជួយ​ព្រះ​អង្គ ។ ពួក គេ​នាំ​គ្នា​សង់​ស្ពាន​មួយ​ធ្វើ​ពី​ដុំ​ថ្ម​បណ្ដែត​ទឹក ដែល​ពួក​គេ​នាំ​គ្នា​ហៅ​ថា​ស្ពាន​ព្រះ​រាម (សព្វ​ថ្ងៃ​ស្ពាន​នេះ​បាន​ប្រែ​ឈ្មោះ​ថា ស្ពាន​អាដាំ) រួច​ទើប​គេ​នាំ​គ្នា​លើក​ទ័ព​ជា​ក្បួន ដើរ​ឆ្លង​ស្ពាន​នោះ​ទៅ​កាន់​ក្រុង​លង្កា។

ចុចដើម្បីអានអត្ថបទបន្ដទៀត…

បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ


បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ

គ្រប់​ប្រជាជាតិ​ក្នុង​លោក សុទ្ធ​តែ​មាន​ការ​ចូល​ឆ្នាំ​របស់​ខ្លួន គ្រាន់​តែ​ប្លែក​គ្នា​ត្រង់​ការ​កំណត់​ពេក​ចូល និង​ពិធី​ធ្វើ​ខុស​គ្នា​ប៉ុណ្ណោះ ។ ឯ​ប្រជាជន​ខ្មែរ ក៏​មាន​ការ​ចូល​ឆ្នាំ​ប្រពៃណី​របស់​ខ្លួន តាំង​ពី​បុរាណ​កាល​មក​ដែរ ។

I- ពេល​វេលា​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ

កាល​ដើម​ឡើយ ខ្មែរ​យើង​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ ក្នុង​ខែ​មិគសិរ ព្រោះ​គេ​កំណត់​យក​ខែ​នេះ ជា​ខែ​ដើម​ឆ្នាំ ។ នា​សម័យ​ព្រេងនាយ ឆ្នាំ​នីមួយ ៗ ចែក​ជា ៣ រដូវ តាម​ចន្ទ​គតិ គឺ ហេមន្ត​រដូវ គិម្ហ​រដូវ និង វស្សាន​រដូវ ។ បុរាណាចារ្យ​លោក​គិត​ថា ហេមន្ត​រដូវ ជា​រដូវ​ត្រជាក់ ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ជា​រដូវ​ដើម​ឆ្នាំ ប្រៀប​បាន​នឹង​ពេល​ព្រឹក ដែល​ផុត​ពី​រាត្រី គឺ​ជា​ដើម​ថ្ងៃ ។ គិម្ហ​រដូវ ជា​រដូវ​ក្ដៅ ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ជា​កណ្ដាល​ឆ្នាំ ប្រៀប​ដូចជា​ពេល​ថ្ងៃ​ត្រង់ ។ វស្សាន​រដូវ ជា​រដូវ​ដែល​មេឃ​មីរ ងងឹត​មាន​ភ្លៀង​ផ្គរ ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ជា​ចុង​ឆ្នាំ ប្រៀប​បាន​នឹង​ពេល​ព្រលប់ ។

ចំណេរ​កាល​ក្រោយ​មក, គ្រា​ដែល​បុព្វបុរស​ខ្មែរ​យើង អនុលោម​ប្រើ​ចុល្លសករាជ​ជា​សំខាន់​នោះ (មិន​ដឹង​ជា​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​រជ្ជកាល​នៃ​ព្រះ​រាជា​អង្គ​ណា​ទេ) ទើប​ការ​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី មាន​ការ​ប្រែប្រួល ហើយ​កំណត់​យក​ខែ​ចេត្រ ជា​ខែ​ដើម​ឆ្នាំ​វិញ ។ ឯ​ថ្ងៃ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ តែង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ មិន​មុន​ថ្ងៃ ៤ កើត ខែ​ចេត្រ និង​មិន​ក្រោយ​ថ្ងៃ ៤ កើត ខែ​ពិសាខ ព្រោះ​បុព្វបុរស​យើង​យល់​ឃើញ​ថា នៅ​ខែ​មិគសិរ​នេះ ប្រជា​កសិករ​ខ្មែរ​យើង រវល់​មមាញឹក​ក្នុង​របរ​កសិកម្ម មាន​ស្រែ​ចំការ ជាដើម ទើប​លោក​លើក​កំណត់​ពេល​ចូល​ឆ្នាំ មក​ធ្វើ​នៅ​ក្នុង​ខែ​ចេត្រ​វិញ ដោយ​ហេតុ​ថា ខែ​ចេត្រ​កិច្ចការ​ច្រូត​កាត់ បោក​បែន បាន​ចប់​សព្វ​គ្រប់ ហើយ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​យើង​ទំនេរ មាន​ឱកាស​ធ្វើ​បុណ្យ​ទាន កំសាន្ត សប្បាយ តាម​ប្រាថ្នា ។ ការ​កំណត់​នេះ ក៏​ជាប់​ជា​ប្រពៃណី រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ ។

II- ទិដ្ឋភាព​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ

បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​យ៉ាង​ធំ​មួយ​ក្នុង​ទឹក​ចិត្ត និង​ជីវភាព​ខ្មែរ ។ មុន​ពេល​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី​មក​ដល់ គេ​នាំ​គ្នា​រៀបចំ តុបតែង​ផ្ទះ​សម្បែង សំអាត​ទីធ្លា វត្ត​អារាម ផ្លូវ​ថ្នល់ ចេតិយ រមណីយដ្ឋាន សង់​រាន​ទេវតា បុក​អង្ករ រក​ឧស ដង​ទឹក ត្រៀម​សំលៀក​បំពាក់​ថ្មី ៗ – ល – អោយ​ហើយ​ស្រេច ។ពេល​ចូល​ឆ្នាំ ជា​ពេល​ជម្រះ​ឧបទ្រព​ចង្រៃ​នៃ​ឆ្នាំ​ចាស់​អោយ​ជ្រះ​ស្រឡះ ដើម្បី​ទទួល​ឆ្នាំ​ថ្មី ទេវតា​ថ្មី ក្នុង​ក្ដី​សោមនស្ស ក្សេមក្សាន្ត និង​សុភមង្គល ។

ឆ្នាំ​ថ្មី​មក​ដល់, ស្នូរ​ស្គរ រគាំង សំឡេង​ធម៌​ពរ​ជ័យ លាន់​ឮ​រន្ទឺ​អឺងកង ចេញ​ពី​វត្ត​អារាម ។ ភ្លើង​ទៀន​ឆេះ​ព្រោងព្រាត ផ្សែង​ធូប​ហុយ​ចេញ​ពី​គ្រប់​រាន​ទេវតា តាម​ដង​ផ្លូវ មុខ​ផ្ទះ​សម្បែង វត្ត​អារាម ។ ចាស់​ទុំ ក្រមុំ កម្លោះ និង​ក្មេង ៗ សប្បាយ​ក្អាក​ក្អាយ​ជាង​គេ ព្រោះ​ជា​ឱកាស​ដ៏​ពិសេស​បំផុត សំរាប់​ពួក​គេ​ចូល​ឆ្នាំ កំសាន្ត​ល្បែង​ប្រជាប្រិយ ជា​មួយ​គ្នា ដោយ​គ្មាន​ចាស់​ទុំ​ណា ខា​ឃាំង​រាំង​ជាត់​អ្វី​ឡើយ​។

ពេល​ព្រលប់, គេ​នាំ​គ្នា​ទៅ​ស្ដាប់​ធម៌​អាថ៌​ក្នុង​វត្ត ។ អ្នក​ខ្លះ​ដែល​មិន​បាន​ទៅ​ស្ដាប់​លោក​ឯ​វត្ត ក៏​ប្រមូល​គ្នា​លេង​ល្បែង​ប្រជាប្រិយ​ផ្សេង ៗ តាម​ចំណង់ ។ គេ​នាំ​គ្នា​លេង​ល្បែង​ចាប់​កូនខ្លែង, លាក់​កន្សែង, ក្រុង​មាន់, ទាញ​ព្រ័ត្រ, ច្រៀង​ប្របកៃ, ស្ដេច​ចង់, ឈូង, អង្គញ់, រាំ​វង់ ល – យ៉ាង​សប្បាយ​រីករាយ ។ គេ​នាំ​គ្នា​យក​ចង្ហាន់​ទៅ​ប្រគេន​ព្រះ​សង្ឃ បង្សុកូល​ឧទ្ទិស​កុសល​ជូន​ដល់​បុព្វការីជន ញាតិ​សន្តាន ដែល​បាន​ចែក​ស្ថាន​ទៅ​កាន់​បរលោក​ហើយ ។ គេ​នាំ​គ្នា​ជញ្ជូន​ដី​ចំរើន​ទី​វត្ត ពូន​ភ្នំ​ខ្សាច់ រែក​ទឹក​ស្រង់​ព្រះ ស្រង់​ព្រះ​សង្ឃ និង​ចាស់​ព្រឹទ្ធាចារ្យ ។ ពេល​ត្រឡប់​ទៅ​ភូមិ​វិញ គេ​អញ្ជើញ​មាតា​បិតា ជីដូន​ជីតា ចាស់​ទុំ មក​ផ្ងូត​ទឹក ជូន​សំលៀក​បំពាក់​ថ្មី នំ ចំណី ដើម្បី​ជា​កិច្ច​តបស្នង​សងគុណ ចំពោះ​បុព្វការី​ជន​របស់​គេ តាម​គ្រប់​វត្ត​អារាម គេ​សង្កេត​ឃើញ​ចាស់​ទុំ ក្រមុំ កម្លោះ ក្មេង​ក្មាង ប្រមូល​ផ្ដុំ​ជួប​ជុំ​គ្នា​ក្រោម​ម្លប់​ឈើ​ធំ ៗ ក្រសាល​លេង​ល្បែង​ប្រជាប្រិយ​ផ្សេង ៗ តាម​ចំណង់​ចំណូល​ចិត្ត ។ គេ​នាំ​គ្នា​ទៅ​ទស្សនា​កំសាន្ត​ប្រាសាទ​បុរាណ រមណីយដ្ឋាន គោរព​បូជា​វត្ថុ​សក្តិសិទ្ធិ ភ្ជាប់​បរិយាកាស​រីករាយ​នេះ ទៅ​នឹង​បរិយាកាស នា​សម័យ​ព្រេងនាយ ដ៏​រុងរឿង ។ នៅ​តាម​ខេត្ត តំបន់​ខ្លះ ពេល​ចូល​ឆ្នាំ​ម្ដង ៗ គេ​មិនមែន​សប្បាយ​តែ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​បី​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ, គេ​ចាប់​ផ្ដើម​លេង​សប្បាយ​របៀប​នេះ មុន និង ក្រោយ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ចូល​ឆ្នាំ ទៀត​ផង ។ គេ​នាំ​គ្នា​ធ្វើ​បុណ្យ​អោយ​អស់​ចិត្ត សប្បាយ​អោយ​អស់​ចិត្ត ដើម្បី​អបអរ​សាទរ​ចំពោះ​ជីវិត​ថ្មី​របស់​គេ ដែល​បាន​ហែល​ឆ្លង​កាត់​ឧបសគ្គ ទទួល​ជោគជ័យ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ឆ្នាំ​ចាស់​កន្លង​ទៅ និង​ដើម្បី​ត្រៀម​ចាំ​បំពេញ​ភារកិច្ច​ថ្មី ត្រៀម​ចាំ​រដូវ​ដក​ស្ទូង ត្រៀម​ចាំ​ទឹក​ភ្លៀង​ដែល​នឹង​បង្អុរ​ចុះ នា​ដើម​វស្សាន្ត​រដូវ​នៃ​ឆ្នាំ​ថ្មី ដ៏​ខ្លី​ខាង​មុខ ។

III- ជំនឿ និង ពិធី​ផ្សេង ៗ 1

ទេវតា​ឆ្នាំ​ថ្មី​ ក្នុង​សង្ក្រាន្ត​សូត្រ និទាន​ថា ក្នុង​ដើម​ភទ្ទ​កប្ប​នេះ មាន​បុរស​ម្នាក់​ឈ្មោះ​ធម្មបាល ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ចេះ​ចប់​ត្រៃវេទ ព្រម​ទាំង​ចេះ​ភាសា​សត្វ​បក្សី​ផង ។ ធម្មបាល តែង​សម្ដែង​មង្គល​ដល់​មនុស្ស​ផង​ទាំង​ពួង ។ លុះ​កបិល​មហា​ព្រហ្ម (សម័យ​កាល​នោះ គេ​គោរព​បូជា​មហា​ព្រហ្ម និង​កបិល​មហា​ព្រហ្ម) ជ្រាប​ថា ធម្មបាល​កុមារ ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ ក៏​មក​សួរ​ប្រស្នា ៣ ខ ហើយ​សន្យា​ថា ប្រសិន​បើ​ធម្មបាល​ដោះស្រាយ​ប្រស្នា​នេះ​រួច កបិល​មហា​ព្រហ្ម នឹង​កាត់​ក្បាល​ខ្លួន​បូជា​ធម្មបាល តែ​បើ​ធម្មបាល​ដោះ​មិន​រួច​ទេ ត្រូវ​កាត់​ក្បាល​បូជា​មហា​ព្រហ្ម​វិញ ។ ធម្មបាល សុំ​បង្អង់ ៧ ថ្ងៃ​សិន ដើម្បី​គិត​ប្រស្នា ប៉ុន្តែ ៦ ថ្ងៃ​កន្លង​ផុត​ទៅ​ហើយ នៅ​តែ​គិត​មិន​ឃើញ​សោះ ធម្មបាល ក៏​ភៀស​ខ្លួន​ទៅ​ពួន​នៅ​ក្រោម​ដើម​ត្នោត​មួយ​គូ ដែល​ជា​លំនៅ​សំបុក​នៃ​សត្វ​ឥន្ទ្រី ។ ជា​ភ័ព្វ​សំណាង​ល្អ ធម្មបាល​ក៏​បាន​ឮ​ឥន្ទ្រី​ញី ឈ្មោល និយាយ​គ្នា​ថា​៖

ញីព្រឹក​នេះ យើង​បាន​អាហារ​ពី​ណា​ស៊ី ?

ឈ្មោល​៖យើង​នឹង​បាន​ស៊ី​សាច់​ធម្មបាល ដែល​ត្រូវ​កបិល​មហា​ព្រហ្ម​សម្លាប់ ព្រោះ​ដោះ​ប្រស្នា​មិន​រួច ។

ញីប្រស្នា​នោះ ដូចម្ដេច ?

ឈ្មោល​៖ – (ខ ១) វេលា​ព្រឹក សិរី ស្ថិត​នៅ​ទី​ណា ? ត្រូវ​ឆ្លើយ​ថា នៅ​មុខ, ហេតុ​នោះ មនុស្ស​ទាំងឡាយ ត្រូវ​យក​ទឹក​លាង​មុខ ។

– (ខ ២) ថ្ងៃ​ត្រង់ សិរី ស្ថិត​នៅ​ត្រង់​ណា ? ត្រូវ​ឆ្លើយ​ថា នៅ​ទ្រូង, ហេតុ​នោះ មនុស្ស​ទាំងឡាយ ទើប​យក​ទឹក​លាង​ទ្រូង ។

– (ខ ៣) វេលា​ល្ងាច សិរី ស្ថិត​នៅ​ត្រង់​ណា ? ត្រូវ​ឆ្លើយ​ថា នៅ​ជើង, ហេតុ​នោះ មនុស្ស​ទាំងឡាយ ទើប​យក​ទឹក​លាង​ជើង ។

ពាក្យ​ពេចន៍​ទាំង​ប៉ុន្មាន​របស់​ឥន្ទ្រី ក៏​បាន​ជា​ពន្លឺ​មក​បំភ្លឺ​ដោះស្រាយ​ប្រស្នា​កបិល​មហា​ព្រហ្ម​រួច ជៀស​ផុត​ពី​ក្ដី​មរណៈ ។ កបិល​មហា​ព្រហ្ម សុខ​ចិត្ត​ចាញ់ ព្រម​កាត់​ក្បាល​បូជា​ធម្មបាល ។ មុន​នឹង​កាត់​ក្បាល កបិល​មហា​ព្រហ្ម ហៅ​ទេពធីតា ៧ អង្គ ដែល​ជា​បុត្រី​របស់​ខ្លួន អោយ​យក​ពាន​មក​ទ្រ​ក្បាល (ព្រោះ​បើ​ដាក់​ក្បាល​នោះ​លើ​ផែនដី នឹង​កើត​ជា​ភ្លើង​ឆេះ​លោកធាតុ, បើ​បោះ​ទៅ​លើ​អាកាស នឹង​រាំង​ភ្លៀង, បើ​ចោល​ទៅ​ក្នុង​សមុទ្រ ទឹក​នឹង​រីង​ស្ងួត​អស់) រួច​ហើយ ក៏​កាត់​ក្បាល​អោយ​ទៅ​នាង ទុង្សា ជា​កូន​ច្បង ។ នាង​ទុង្សា ហែ​ក្បាល​កបិល​មហា​ព្រហ្ម ប្រទក្សិណ​ភ្នំ​ព្រះ​សុមេរុ អស់ ៦០ នាទី ទើប​អញ្ជើញ​ក្បាល​នោះ​ទៅ​ប្រតិស្ឋាន​ទុក​ក្នុង​មណ្ឌប ភ្នំ​កៃលាស ។ លុះ​ដល់​គម្រប់​មួយ​ឆ្នាំ​សង្ក្រាន្ត ទើប​នាង​ទេពធីតា​ទាំង ៧ អង្គ ផ្លាស់​វេន​គ្នា មក​ដង្ហែ​ក្បាល​កបិល​មហា​ព្រហ្ម ប្រទក្សិណ​ភ្នំ​ព្រះ​សុមេរុ ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ ។ បុត្រី​ទាំង ៧ អង្គ​នោះ​គឺ​៖

បើ​សង្ក្រាន្ត​ចំ​ថ្ងៃ​អាទិត្យត្រូវ​វេន​នាង ទុង្សា,

បើ​សង្ក្រាន្ត​ចំ​ថ្ងៃចន្ទត្រូវ​វេន​នាង គោរាគៈ,

បើ​សង្ក្រាន្ត​ចំ​ថ្ងៃ​អង្គារត្រូវ​វេន​នាង រាក្យសា,

បើ​សង្ក្រាន្ត​ចំ​ថ្ងៃ​ពុធត្រូវ​វេន​នាង មណ្ឌា,

បើ​សង្ក្រាន្ត​ចំ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ត្រូវ​វេន​នាង កិរិណី,

បើ​សង្ក្រាន្ត​ចំ​ថ្ងៃ​សុក្រត្រូវ​វេន​នាង កិមិរា,

បើ​សង្ក្រាន្ត​ចំ​ថ្ងៃ​សៅរ៍ត្រូវ​វេន​នាង មហោទរា ។

ដោយ​មាន​និទាន​បែប​នេះ​ហើយ ទើប​ខ្មែរ​យើង​មាន​ជំនឿ ហើយ​បាន​រៀបចំ​ជា​ពិធី​បូជា​ទេវតា ដែក​ត្រូវ​វេន​ដង្ហែ​ក្បាល​កបិល​មហា​ព្រហ្ម និង​ត្រូវ​អភិបាល​ពិភពលោក រៀងរាល់​ឆ្នាំ​ថ្មី​ចូល​មក​ថល់ ពុំ​ដែល​អាក់​ខាន​ឡើយ ។

ពិធី​ស្រង់​ព្រះ​មហា​សំការសូត្រ ដែល​មាន​មក​ក្នុង​គម្ពីរ​សុត្តជាតក ជា​មគធ​ភាសា បាន​និទាន​ថា ថ្ងៃ​សង្ក្រាន្ត​ឆ្នាំ​ថ្មី​ជិត​ចូល​មក​ដល់ ព្រះ​បាទ​បសេនទិកោសល បាន​រៀបចំ​ជា​បារាំ​យ៉ាង​ស្អាត​នៅ​ឆ្នេរ​ស្ទឹង​មួយ ហើយ​ក៏​និមន្ត​ព្រះ​ពុទ្ធ និង​ព្រះ​សង្ឃ​ស្រង់​ទឹក រួច​សមាទាន​សីល ប្រគេន​ភត្តាហារ​ចំពោះ​ព្រះ​ពុទ្ធ ព្រម​ទាំង​ភិក្ខុ​សង្ឃ នៅ​ទី​នោះ ។ គម្ពីរ​នេះ​ដដែល បញ្ជាក់​ទៀត​ថា អ្នក​ដែល​បាន​ស្រង់​ទឹក​ព្រះ​សង្ឃ មាតា​បិតា គ្រូ ឧបជ្ឈាយ៍ មាន​អានិសង្ស​ច្រើន​ណាស់ ។ អនាគត​ជាតិ នឹង​បាន​ទៅ​កើត​ក្នុង​ទេវលោក បាន​ជា​ស្ដេច​ចក្រពត្តិ មាន​បុណ្យ​បារមី​ច្រើន មាន​រូប​ល្អ មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ច្រើន មាន​សេចក្ដី​សុខ​គ្រប់​យ៉ាង – ល

គម្ពីរ​បញ្ញាសជាតក ត្រង់​ជាតក​ទី ៣១ បាន​បញ្ជាក់​អំពី​អានិសង្ស នៃ​ការ​ស្រង់​ទឹក​ព្រះ​សង្ឃ ដូច​មហា​សំការសូត្រ​ដែរ គ្រាន់​តែ​ខុស​គ្នា​ត្រង់​មិន​បាន​បញ្ជាក់​ថា ក្នុង​ឱកាស​ចូល​ឆ្នាំ​នោះ​ប៉ុណ្ណោះ ។ លោក​លើក​ឧទាហរណ៍ ដូចជា ព្រះ​បាទ​បុប្ជរាជ​ដែល​បាន​និមន្ត​ព្រះ​ឧសភត្ថេរ ក្នុង​សាសនា​ព្រះ​ពុទ្ធ​សរណង្ករ អោយ​ស្រង់​ទឹក ។ លុះ​អនាគត​ជាតិ​ទៅ បាន​ទៅ​កើត​ក្នុង​ទេវលោក មាន​បុណ្យ​បារមី​ច្រើន ហើយ​ទី​បំផុត​បាន​ទៅ​ជា​ស្ដេច​ចក្រពត្តិ ក្នុង​ជម្ពូទ្វីប​នេះ ។

នៅ​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះ​បាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី ៧ ពេល​ចូល​ឆ្នាំ​ម្ដង ៗ គេ​តែង​ធ្វើ​ពិធី​មួយ ដោយ​និមន្ត​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​មាន​មហិទ្ធិឫទ្ធិ ២៥ អង្គ ដែល​ជា​តំណាង​អាណា​ខេត្ត​ទាំងឡាយ​ក្នុង​ព្រះ​រាជា​អាណាចក្រ មក​ធ្វើ​ពិធី​ស្រង់​ទឹក​នៅ​ប្រាសាទ​ជ័យស្រី (ប្រាសាទ​ព្រះ​ខ័ន) រួច​គេ​ដង្ហែ​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​ទាំង​នោះ ជា​ក្បួន​យ៉ាង​មហោឡារិក មុន​នឹង​យក​ទៅ​តំកល់​នៅ​កន្លែង​ដើម​វិញ ។

ដោយ​មាន​ជំនឿ​លើ​និទាន និង​ទំនៀម​របស់​ដូនតា​យើង ដូច​ខាង​លើ​នេះ​ហើយ បាន​ជា​មាន​ទម្លាប់​ជាប់​ជា​ប្រពៃណី​រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ។ តែ​ដល់​ពេល​ចូល​ឆ្នាំ​ម្ដង ៗ គេ​តែង​ធ្វើ​ពិធី​ស្រង់​ទឹក​ព្រះ​ពុទ្ធរូប – ព្រះ​សង្ឃ – មាតា​បិតា ជីដូន​ជីតា បុព្វការី នៅ​តាម​វត្ត​អារាម និង​តាម​ភូមិ ស្រុក ។

ពិធី​ពូន​ភ្នំ​ខ្សាច់​ មហា​សំការសូត្រ​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ៈ ពេល​សង្ក្រាន្ត​ឆ្នាំ​ថ្មី​ជិត​មក​ដល់ ព្រះ​បាទ​បសេនទិកោសល បាន​ទូល​សួរ​ព្រះ​ពុទ្ធ​ថា ក្រោយ​ព្រះ​អង្គ​បរិនិព្វាន​ទៅ បើ​ដល់​រដូវ​សង្ក្រាន្ត​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី​ម្ដង ៗ តើ​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​គួរ​បំពេញ​កុសល​អ្វី​ខ្លះ ? ព្រះ​ពុទ្ធ​ត្រាស់​ថា «គួរ​សាង​វាលុក​ចេតិយ នៅ​ឆ្នេរ​ស្ទឹង ទន្លេ ហើយ​នាំ​យក​គ្រឿង​សក្ការៈ ទៀន​ធូប គ្រឿង​ក្រអូប ផ្កា ជាដើម មក​បូជា​ចុះ» ។ ព្រះ​អង្គ​បាន​បញ្ជាក់​អំពី​អានិសង្ស​នៃ​ការ​សាង​វាលុក​ចេតិយ​នោះ ថា​មាន​អានិសង្ស​ច្រើន​វិសេស​ណាស់ ដូច​គ្នា​នឹង​ស្រង់​ទឹក​ព្រះ​សង្ឃ​ដែរ ។

គម្ពីរ​អានិសង្ស​វិលុក​ចេតិយ ជា​សាស្ត្រា​ស្លឹករឹត​ភាសា​ខ្មែរ មាន​តែ​មួយ​ខ្សែ ហើយ​មាន​បី​និទាន​៖

និទាន​ទី ១ ៖ ដំណាល​ពី​បារិក​ពោធិសត្វ និង​ពួក​ពាណិជ ដែល​បាន​ពូន​ភ្នំ​ខ្សាច់​ឧទ្ទិស​ជា​តំណាង​ចូឡាម​មណីចេតិយ ដែល​តំកល់​ព្រះ​ចង្កូម​កែវ​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​ពី​បុរាណ ប្រតិស្ឋ​នៅ​ស្ថាន​ត្រៃត្រិង្ស​ទេវលោក​នោះ ។ លុះ​អនាគត​ជាតិ​ទៅ បាន​ទៅ​កើត​ក្នុង​សុគតិភព កើត​ជា​ស្ដេច​ចក្រពត្តិ ជា​ច្រើន​ជាតិ ហើយ​ទី​បំផុត បាន​ត្រាស់​ថា​ព្រះ​ពុទ្ធ​យើង​នេះ ។

និទាន​ទី ២ ៖ ដំណាល​ពី​នាយ​នេសាទ​ម្នាក់ (ឈ្មោះ​មិន​ប្រាកដ) ដែល​ជា​អ្នក​សម្លាប់​សត្វ​ជា​អាហារ តាំង​ពី​តូច​មក ។ ថ្ងៃ​មួយ អ្នក​នេសាទ​នេះ បាន​ប្រគេន​បាយ​មួយ​ពំនូត​ដល់​ភិក្ខុ​មួយ​អង្គ ។ ពេល​ដែល​គាត់​ស្លាប់​ទៅ យមរាជ​បាន​យក​ទៅ​វាយ​សួរ​ចម្លើយ ហើយ​ចាប់​បោះ​ទៅ​ក្នុង​រណ្ដៅ​ភ្លើង​នរក តែ​មិន​ឆេះ បែរ​ជា​ខ្ទាត​ចេញ​មក​វិញ ។ នាយ​យមបាល ក៏​វាយ​សួរ​ម្ដង​ទៀត ។ ទទួល​ពេល​នោះ នាយ​នេសាទ​ក្រឡេក​ឃើញ​អណ្ដាត​ភ្លើង​នរក មាន​សម្បុរ​ដូច​ចីវរលោក ក៏​នឹក​ដល់​ទាន​របស់​ខ្លួន ហើយ​ជំរាប​យមបាល តាម​ដំណើរ​រឿង​ធ្វើ​ទាន ។ ពួក​យមបាល ក៏​អនុញ្ញាត​អោយ​បុរស​នោះ ទៅ​កើត​ក្នុង​ទេវលោក​ចំនួន ៧ ថ្ងៃ ហើយ​សឹម​ត្រឡប់​មក​ស្ថាន​នរក​វិញ ។ ទេវបុត្រ​នោះ ឈ្មោះ​ថា «អន្នំលោកង្សិនី 2» មាន​ប្រពន្ធ​សំណប់​ចិត្ត​ឈ្មោះ​នាង សុបណ្ណឱរ៉ៃ ។ គាត់​បាន​និយាយ​រឿងរ៉ាវ​របស់​គាត់ ដែល​ធ្លាក់​ទៅ​នរក​នោះ​ប្រាប់​ភរិយា ដោយ​សព្វ​គ្រប់ ។ នាង​សុវណ្ណឱរ៉ៃ ក៏​អោយ​ស្វាមី​ខ្លួន​សាង​វាលុក​ចេតិយ ហើយ​ឆ្លង​អោយ​ស្រេច​ក្នុង​ថ្ងៃ​ទី ៧ ។ លុះ​ដល់​ថ្ងៃ​ទី ៧ យមរាជ ក៏​តាម​មក​ហៅ អន្នំលោកង្សិនី ទៅ​ស្ថាន​នរក​វិញ ។ នាង​ប្រពន្ធ ក៏​ចេញ​មក​និយាយ​តប​ថា យើង​មិន​បើក​ទ្វារ​អោយ​ស្វាមី​យើង​ទៅ​ទេ ព្រោះ​ស្វាមី​យើង បាន​សាង​វាលុក​ចេតិយ និង​ធ្វើ ពិធី​ឆ្លង​រួច​ហើយ, បើ​នៅ​តែ​ត្រូវ​ការ​យក​ប្ដី​យើង​ទៅ​ធ្វើ​ទោស​នោះ ចូរ​អ្នក​រាប់​គ្រាប់​ខ្សាច់​នេះ​អោយ​អស់​សិន។ យមរាជ ក៏​ចាប់​ផ្ដើម​រាប់​គ្រាប់​ខ្សាច់​ពេញ​មួយ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ត្រង់ មិន​ចេះ​អស់​សោះ ។ យមរាជ ក៏​ទាល់​តម្រិះ ហើយ​ត្រឡប់​ទៅ​ស្ថាន​នរក​វិញ ។

និទាន​ទី ៣ ៖ ដំណាល​ពី​ចៅ​កម្ជិល​ខ្សាច់ ថា មាន​ក្មេង​ម្នាក់ ចេះ​តែ​ពូន​ខ្សាច់ នៅ​ទី​ផ្នូក​ខ្សាច់​មុខ​ផ្ទះ ហើយ​ដេក​ននៀល​លេង​រាល់ ៗ ថ្ងៃ ប្រឡាក់​ប្រឡូស​ទៅ​ដោយ​ខ្សាច់ មើល​មិន​យល់, គេ​ក៏​នាំ​គ្នា​ហៅ​ថា ចៅ​កម្ជិល​ខ្សាច់ ត​មក ។ ថ្ងៃ​មួយ ព្រះ​ឥន្ទ្រ​ទត​ឃើញ​យ៉ាង​នេះ ក៏​អោយ​នាង​ទេពធីតា​ម្នាក់ ចុះ​មក​ធ្វើ​ជា​ប្រពន្ធ ។ ក្រោយ​មក ព្រះ​រាជា​ទ្រង់​ចូល​ទីវង្គត ហើយ​គ្មាន​អ្នក​ណា​ស្នង​រាជ្យ ពួក​មន្ត្រី ក៏​ធ្វើ​បុស្បុក​ផ្សង​រក​អ្នក​មាន​បុណ្យ​បារមី ។ បុស្បុក ក៏​ទៅ​ត្រូវ​លើ​ចៅ​កម្ជិល​ខ្សាច់ ។ គេ​ក៏​នាំ​គ្នា​អញ្ជើញ​ចៅ​កម្ជិល​ខ្សាច់​នោះ ទៅ​អោយ​សោយរាជ្យ​ជា​សុខ តទៅ

ដោយ​មាន​និទាន​បែប​នេះ​ហើយ​បាន​ជា ខ្មែរ​យើង​មាន​ជំនឿ​ជាប់​តរៀង​រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ប៉ុន្តែ​ភ្នំ​ខ្សាច់​នេះ គេ​មិនមែន​ធ្វើ​តែ​ក្នុង​ឱកាស​ចូល​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ សូម្បី​នៅ​ក្នុង​ពិធី​បុណ្យ​ផ្សេង ៗ ក៏​គេ​និយម​ធ្វើ​ដែរ ព្រោះ​ជឿ​ថា​ជា​ការ​រំដោះ​កម្ម​ពៀរ​វេរា​ដែល​ធ្វើ​អាក្រក់ កន្លង​មក ។

សេចក្ដី​សន្និដ្ឋាន​៖

កាល​បរិច្ឆេទ នៃ​ការ​ចូល​ឆ្នាំ​ប្រពៃណី​របស់​ប្រជាជាតិ​នានា​ក្នុង​លោក តែង​មាន​ការ​ប្រែប្រួល​ជា​ធម្មតា មិន​ថា​ឡើយ​តែ​ពេល​វេលា​ចូល​ឆ្នាំ របស់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ទេ ។ ពិធី​នានា​ក្នុង​ឱកាស​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ​នោះ ក៏​មាន​ប្រការ​ខ្លះ​មិន​សមរម្យ រក​កល់​ទៅ​ជា​រឿង​ភូតភរ គួរ​អោយ​ពិបាក​​ជឿ​កើត សំរាប់​មនុស្ស​មាន​វិចារណញ្ញាណ ។ ប៉ុន្តែ​រឿង​ខ្លះ ក៏​ជា​ប្រភព​នៃ​ការ​ដឹកនាំ​មនុស្ស​អោយ​ចេះ​សាមគ្គី​គ្នា ស្រឡាញ់ រាប់អាន​គ្នា បំផុស​លើក​ទឹក​ចិត្ត​មនុស្ស​អោយ​ខិតខំ​បំពេញ​កុសលកម្ម លើក​ស្ទួយ​សង្គម​ជាតិ ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​ភាព​រឹងមាំ រីក​ចំរើន​ដែរ ។

កាល​ពី​ព្រេងនាយ ពិធី​ទាំងឡាយ​ក្នុង​ឱកាស​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ សុទ្ធសឹង​មាន​ប្រភព​ភ្ជាប់​មក​ពី​លទ្ធិ​ព្រាហ្មណ៍ ប៉ុន្តែ​ចាប់​ពី​ពេល​ដែល​ប្រជារាស្ត្រ ទទួល​យក​ពុទ្ធសាសនា មក​គោរព​ប្រតិបត្តិ​ជំនួស​សាសនា​ព្រាហ្មណ៍ ពិធី​ខាង​ដើម​មួយ​ចំនួន ក៏​បាន​សម្រប​សម្រួល​ខ្លួន​ទៅ​តាម​ពិធី​របស់​ពុទ្ធសាសនា ហើយ​ក្រោយ​មក ក៏​រលាយ​សាច់​ឈាម​ផ្សំ​ចូល​គ្នា​គ្រប់​អន្លើ ស្ទើរ​មើល​ពុំ​យល់ ហើយ​ប្រការ​មួយ​ចំនួន​ទៀត ដែល​ប្រាស​ចាកហេតុ​ផល​ខ្លាំង​ពេក ក៏​រលាយ​រសាយ​បាត់​ធាតុ​ពី​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​ក៏​មាន ។

ទោះបី​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​នេះ ពិ​ជា​កថាខ័ណ្ឌ​មួយ​សំខាន់​ចាំបាច់​បំផុត ក្នុង​ទំព័រ​ជីវិត​មនុស្ស​គ្រប់​រូប គ្រប់​ជាតិ​សាសន៍ ក៏​ដូចជា​ខ្មែរ​គ្រប់​រូប​ដែរ​សំរាប់​ត្រួត​ពិនិត្យ វាយ​តំលែ​សរុប​លទ្ធផល​ការងារ បេសកកម្ម បទ​ពិសោធន៍​ដែល​ខ្លួន​បាន​អនុវត្ត​កន្លង​មក​ក្នុង​រយៈ​ពេល​មួយ​ឆ្នាំ ហើយ​ប្រមើល​មើល​ទៅ​ក្រោយ ដក​ស្រង់​យក​ចំណុច​ល្អ ៗ បន្ត​អនុវត្ត​អោយ​ប្រាកដ និង ជោគជ័យ​ជាង​ទៀត នា​ឆ្នាំ​ថ្មី ដ៏​ក្សេមក្សាន្ត ។

រៀបរៀង​សង្ខេប ដោយ

ម៉ែន ប្រាង * អាំ ឆន

1ស្រង់​សង្ខេប​ពី​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ទ្វា​ទសមាស ភាគ ១

2អាន​ថា អាន់ណាំង លោកាំង សិណី

គម្ពីរ​ស្លឹករឹត​ ឬ សាស្ដ្រាស្លឹករឹត


(ប្រភពរូបភាព៖​ http://www.postkhmer.com)

គម្ពីរ​នេះ កើត​មាន​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា អស់​កាល​យូរ​លង់​ហើយ ។ តាំង​ពី​មាន​ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា ផ្សាយ​ចូល​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​កាល​ណា គេ​ឃើញ​មាន​គម្ពីរ​ស្លឹករឹត តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក ។ ក្នុង​សម័យ​ដើម, ព្រះ​ពុទ្ធ​វចនៈ ទាំង​ព្រះ​វិន័យ ព្រះ​អភិធម្ម ទាំង​បាលី សម្រាយ​ក្ដី ក្បួន​ហោរាស្ត្រ តម្រា សម្រាប់​ទស្សន៍ទាយ​ក្ដី ច្បាប់​ផ្សេង ៗ សម្រាប់​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស មាន​ច្បាប់ ជ័យជេដ្ឋាជាដើម​ក្ដី នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា សុទ្ធ​តែ​គេ​ចារ​ចុះ​លើ​ស្លឹករឹត ឬ ក្រាំង​ទាំងអស់ ដោយ​គេ​និយម​ថា​ជា​ថា​វរ​វត្ថុ​ជាប់​រឹងមាំ តម្កល់​ទុក​បាន​យូរ​អង្វែង ។

ឯ​របៀប​ដែល​ធ្វើ​ស្លឹករឹត​អោយ​បាន​ចារ​ជា​អក្សរ កើត​មាន​ដូច​តទៅ​នេះ​

មុន​ដំបូង​ស្វែង​រក​ដើម​ស្លឹករឹត

ស្លឹក​រឹត ជា​រុក្ខជាតិ​ព្រៃ ដុះ​នៅ​លាយឡំ​ជា​មួយ​នឹង​ឫស្សី និង​រុក្ខជាតិ​ផ្សេង ៗ ជា​រុក្ខជាតិ​មាន​តែ​ដើម ធាង ស្លឹក ដុះ​ចេញ​មក​ជា​កំពូល​ប៉ុណ្ណោះ គ្មាន​មែក​ទេ (សម្បូរ​ជាង​គេ​នៅ​ខេត្ត​ក្រចេះ) ។ កាល​ណា​គេ​ត្រូវ​ការ​ប្រើប្រាស់ គេ​កាប់​យក​តែ​កំពូល​របស់​វា មក​កាត់​ជា​បី​កំណាត់​

កំណាត់​ខាង​គល់ គេ​យក​ទ្រនុង​ចេញ, ទ្រនុង​យក​ទៅ​ធ្វើ​ជា​ខ្នួច ឬ​ចំណង​ផ្សេង ៗ រី​ស្លឹក គេ​យក​ទ្រនុង​របស់​វា​មក​ដេរ​ភ្ជាប់​ធ្វើ​ជា​រនាំង សម្រាប់​បាំង ឬ ប្រក់ ។

កំណាត់​ខាង​កណ្ដាល ធ្វើ​ជា​ស្លឹក​រឹត សម្រាប់​ចារ ឬ​សរសេរ​អក្សរ​ជា​គម្ពីរ ឬ​ក្បួន​ច្បាប់​ផ្សេង ៗ ពីព្រោះ​វា​ស្មើ មិន​រៀវ មិន​ក្រាស់ ស្ដើង ។

កំណាត់​ខាង​ចុង គេ​ដេរ​ភ្ជាប់​ដោយ​ទ្រនុង​របស់​វា​ធ្វើ​ជា​ភ្ជល់ ។

ចំពោះ​ស្លឹករឹត ដែល​គេ​យក​មក​ចារ​ជា​អក្សរ ចារឹក​ជា​គម្ពីរ ឬ​ក្បួន​ច្បាប់​ផ្សេង ៗ, មុន​ដំបូង គេ​ត្រូវ​យក​ស្លឹករឹត​ទៅ​សក សក​អោយ​អស់​ទ្រនុង ចៀរ​អោយ​ស្មើ យក​ទៅ​ហាល​ថ្ងៃ​អោយ​ស្ងួត រួច​ហើយ​យក​ទៅ​ហាល​សន្សើម​ពេល​យប់ ដើម្បី​អោយ​វា​លាក​ត្រង់​មក​វិញ ។ រួច​គេ​ធ្វើ​ប្រដាប់​សម្រាប់​ចោះ​ប្រហោង ២ លែ​ជា ៣ ភាគ ចម្ងាយ​ពី​គ្នា ២០ សង្ទីម៉ែត្រ ចោះ​ប្រហោង ២ ចម្ងាយ​ពី​គ្នា​ដូច​ស្លឹករឹត​ដែរ យក​ឆ្អឹង​ឆត្រ ១ គូ សម្រួច​អោយ​ត្រង់ ដោត​នៅ​ប្រហោង​ក្រប​ខាង​ក្រោម រួច​យក​ស្លឹករឹត​ដែល​ចោះ​ប្រហោង ២ ហើយ ទៅ​ចុះ​ស៊ក​ចំ​ដែក​ស្រួច​ទាំង ២ ។ លុះ​ស៊ក​បាន ចំនួន ២០០ សន្លឹក​ហើយ ត្រូវ​យក​ក្រប​មួយ​ទៀត ទៅ​ដាក់​ពី​លើ ស៊ក​អោយ​ចំ​ប្រហោង​ទាំង​ពីរ រួច​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​ផ្នោះ ឃ្នាប ។ ផ្នោះ​នោះ គេ​ធ្វើ​ដោយ​ឈើ​មាន​ខ្លឹម រឹង មាន​ប្រហោង​ទាំង​ពីរ​ខាង ទំហំ​ល្មម​ដាក់​ស្លឹករឹត​ចូល បណ្ដោយ​ក៏​ប្រវែង​ស្លឹករឹត​ដែរ ។ លុះ​បញ្ចូល​ទាំង​ស្លឹករឹត ទាំង​ក្រប​ហើយ គេ​រឹត​ដោយ​ដែក​អង្គំ ឬ ស្នៀត​អោយ​ណែន​រឹង​ដូច​ឈើ រួច​ហើយ​ផ្ដេក​ផ្នោះ​ច្រឹប​ស្លឹករឹត​ដែល​លើស​ចោល​ទុក​ត្រឹម​តែ​ប្រវែង ៥៥ សង្ទីម៉ែត្រ រួច​យក​ដែល​ឈួស​ដ៏​មុត ឈូស​អោយ​ស្មើ​បណ្ដោះ​អាសន្ន​ទើប​ដោះ​ចេញ​ពី​ផ្នោះ យក​ខ្សែ​ទ្រនុង​រឹត​មក​ចង​បណ្ដោះ​អាសន្ន​រួច​យក​ទៅ ឆ្អើរ​ភ្លើង ឆ្អើរ​ល្មម​ហើយ​ទើប​បក​ពង្រាយ​យក​ទៅ​វាយ​បន្ទាត់ ជា ៥ ឬ តាម​តែ​លៃលក ។

របៀប​វាយ​បន្ទាត់

មុន​នឹង​ចារ គេ​ត្រូវ​វាយ​បន្ទាត់​លើ​ស្លឹករឹត​ជា​មុន​សិន ទើប​ចារ​ទៅ​វា​ត្រង់ ។ ឯ​របៀប​វាយ​បន្ទាត់ ដូច​ខាង​ក្រោម​នេះ

គេ​យក​ឈើ​បន្ទះ​ទំហំ​ ទោល ២ សង្ទីម៉ែត្រ បន្ទារ ៣ សង្ទីម៉ែត្រ ឈូស​អោយ​ស្អាត យក​មក​វាយ​ជា​ផ្នោះ​រាង​បួន​ជ្រុង​ទ្រវែង បណ្ដោយ​ប្រវែង ៧០ សង្ទីម៉ែត្រ ទទឹង​ប្រវែង ២០ សង្ទីម៉ែត្រ អោយ​រឹងមាំ រួច​អារ – ក្រិត ៦ គំនូស​ឃ្លាត​ពី​គ្នា ១ សង្ទម៉ែត្រ ។ នៅ​ចុង​សងខាង​ផ្នោះ ត្រូវ​ចោះ​ប្រហោង​ទាំង ២ ខាង​អោយ​ធំ ខាង​ដើម​មាន ៦ ខាង​ចុង​មាន​តែ ១ យក​ឫស្សី​បិត​អោយ​មូល​ស្អាត ធ្វើ​របួត​ស៊ក​ចូល​ក្នុង​ប្រហោង​នៅ​ចុង​សងខាង​ផ្នោះ​នោះ រួច​យក​ខ្សែ​អំបោះ​ដែល​គេ​វេញ​អោយ​រឹងមាំ អោយ​ឆ្មារ​ល្មម​ធ្វើ បន្ទាត់​បាន ទៅ​ចង​របួត​ម្ខាង​ដែល​មាន​តែ ១ រួច​យក​ចុង​ខ្សែ​ម្ខាង​ទៀត​ទៅ​ចង​នឹង របួត​ទាំង ៦ ដែល​នៅ​ចុង​ផ្នោះ​ម្ខាង​ទៀត ។ គេ​ចង​របៀប​នេះ ដើម្បី​ងាយ​រឹត​ខ្សែ​ទាំង ៦ អោយ​តឹង​ស្មើ​គ្នា ។ បើ​ខ្សែ​ណា​មួយ​ធូរ គេ​រឹត​តែ​របួត​ដែល​ចង​ខ្សែ​នោះ ។ គេ​ដាក់​ខ្សែ​នីមួយ ៗ អោយ​ចំកម្រិត​ដែល​អារ​អង្កន់​ជា​ស្នាម រួច​យក​ធ្យូង​យ៉ាង​ខ្មៅ មក​បុក​អោយ​ម៉ដ្ឋ​លាយ​ជា​មួយ​ទឹក​អោយ​ខាប់ យក​ស្រកី​ដូង​ដំ​អោយ​ទក់​ជ្រលក់​ទៅ​នឹង​ទឹក​ធ្យូង រួច​លាប​ខ្សែ​បន្ទាត់​ទាំង ៦ កូត​ទៅ​កូត​មក អោយ​សព្វ រួច​យក​ស្លឹករឹត ទៅ​ដាក់​តម្រៀប​លើ​ក្ដារ​ស្មើ រៀប​អោយ​ត្រឹម​លើ​ខ្សែ​បន្ទាត់ ទាំង​ផ្នោះ​ដាក់​ទទឹង​ស្លឹករឹត​ខាង​ដើម​ខាង​ចុង លៃ​ទុក ៤ សង្ទីម៉ែត្រ វាយ​បន្ទាត់ ១ ទុក​ជា​ខ្នាត​សិន រួច​ហើយ​ទើប​ចាប់​វាយ​បណ្ដោយ​ស្លឹករឹត ៥ បន្ទាត់ ឬ ៦ បន្ទាត់ តាម​តែ​ពេញ​ចិត្ត ។

របៀប​ចារ​អក្សរ

មុន​នឹង​ចារ ត្រូវ​មាន​ឧបករណ៍ ៣ គឺ​

ឈើ​ទ្រនាប់ ឈើ​ទ្រនាប់​សំប៉ែត​ប្រវែង ៣០ សង្ទីម៉ែត្រ បន្ទារ​ប៉ុន​ស្លឹករឹត ឈូស​អោយ​ស្អាត យក​សាច់​សំពត់​ដេរ​ស្រោប​ពី​ក្រៅ ដើម្បី​ចារ​ទៅ​ទន់​ផង ទប់​កុំ​អោយ​រអិល​ផង ។

ស្នាប់​ដៃ ស្នាប់​ដៃ​ធ្វើ​ដោយ​ស្លឹករឹត ១ សន្លឹក រង្វង់​ប៉ុន​ឈើ​ទ្រនាប់​សម្រាប់​ស្រោប​ពី​លើ​ឈើ​ទ្រនាប់ រួច​ច្រក​ស្លឹករឹត​ចូល​ក្នុង​ស្នាប់​ដៃ ដើម្បី​ចារ​ទៅ​កុំ​អោយ​រអិល ។

ដែក​ចារ ដែល​ចារ​ដង​ឈើ​មូល ស្រួច​ដើម​ស្រួច​ចុង គេ​បង្កប់​ដែក​ទាំង​ពីរ​ខាង សំលៀង​នឹង​ថ្ម​អោយ​មូល – មុត ។ (គេ​ច្រើន​យក​ម្ជុល​ដេរ​យន្ត​ខាង​គល់ ពីព្រោះ វា​រឹង​មុត​ស្អាត​ល្អ)

ចាប់​ផ្ដើម​ចារ ត្រូវ​យក​ស្លឹករឹត​មួយ​សន្លឹក​ម្ដង បញ្ចូល​ក្នុង​ស្នាប់​ដៃ​ដាក់​ស្នាប់​ដៃ​នៅ​ខាង​លើ​បង្គាប​មេ​ដៃ​ខាង​ឆ្វេង យក​ដែក​ចារ​កាន់​ដៃ​ខាង​ស្ដាំ ដាក់​សង្កត់​លើ មៃ​ដៃ ខាង​ឆ្វេង​លៃ​អោយ​ល្មម​ទើប​ចាប់​ផ្ដើម​ចារ​តទៅ ចារ​ម្ខាង​អស់​ហើយ ត្រឡប់ ចារ​ម្ខាង​ទៀត ។ ចុះ​លេខ​រៀង​នៅ​ដើម​សន្លឹក​ជួន​កាល​គេ​ប្រើ​ជា​អក្សរ ។

របៀប​លុប​អក្សរ

កាល​ណា​គេ​ចារ​អក្សរ​ឡើង​ស្លឹករឹត​ហើយ គេ​លែង​ហៅ​ថា ស្លឹករឹត​ទៀត​ហើយ គឺ​ហៅ​ថា សាស្ត្រាវិញ ។ ចារ​ហើយ​ត្រូវ​លុប​អក្សរ​ទៀត ទើប​មើល​បាន ។

លុះ​អក្សរ គឺ​ធ្វើ​អក្សរ​អោយ​មើល​ឃើញ​ច្បាស់ ។ គេ​ត្រូវ​រក​ធ្យូង​ម្រែង​ភ្លើង​យ៉ាង​ខ្មៅ លាយ​ជា​មួយ​ជ័រ​ទឹក​យ៉ាង ថ្លា​កូរ​អោយ​ចូល​គ្នា​សព្វ រួច​យក​សាច់​ក្រណាត់​មក​ចង​ជា​កញ្ចប់​ជ្រលក់​ក្នុង​ទឹក​ខ្មៅ យក​ជូត​អក្សរ​លើ​ស្លឹករឹត ជូត​អោយ​ពេញ​ទាំងអស់ ទោះ​ជា​ស្លឹករឹត​ទទេ​ក៏​ដោយ ។ ជូត​សព្វ​ហើយ ត្រូវ​យក​ដី​ខ្សាច់​ល្អិត​ម៉ត់​ស្អាត ទៅ​បាច​លើ​ស្លឹករឹត រួច​យក​ក្រណាត់​ទៅ​ជូត ដៃ​ម្ខាង​ទ្រាប់​ក្រណាត់​ទាញ​ស្លឹក​សាស្ត្រា ដៃ​ម្ខាង​ទៀត​ទ្រាប់​ក្រណាត់​ទប់ ។ ធ្វើ​ដូច្នេះ ទាល់​តែ​អស់​ជ័រ​ទឹក​ស្អាត​រលីង រួច​យក​ទៅ​ហាល​ថ្ងៃ​អោយ​ស្ងួត​ស្រួល ទើប​ប្រមូល​យក​មក​តម្រៀប​ស្លឹក​តាម​លេខ​ទំព័រ មួយ​កណ្ឌ​ម្ដង ៗ ដរាប​ដល់​ចប់ ១ គម្ពីរ រួច​ហើយ រៀបចំ​ឈូស​ដុស​ខាត់ អោយ​ស្អាត ដើម្បី​ទឹបមាស ។

របៀប​ឈូស​សម្អាត

លុះ​ដល់​អក្សរ​មើល​ឃើញ​ច្បាស់​ហើយ គេ​ត្រូវ​ឈូស ដុស​ខាត់​អោយ​ស្អាត​សម្រេច ដើម្បី​ទឹបមាស ។ មុន​ដំបូង គេ​ត្រូវ​ឈូស​ឈើ​ធ្វើ​ក្រប ២ ទៀត សម្រេច​មាន​ទំហំ​ ៖ ប្រវែង ៥៥ សង្ទីម៉ែត្រ បន្ទារ ៥,៥ សង្ទីម៉ែត្រ ទោល ២ សង្ទីម៉ែត្រ ២ បន្ទះ ចោះ​ប្រហោង ២ ដូច​មុន រួច​យក​ទ្រនុង​រឹត​យ៉ាង​រឹងមាំ ១ គូ បិត​អោយ​មូល​ស្អាត សម្រួច​ចុង​ដោត​ក្នុង​ប្រហោង​ក្រប​ខាង​ក្រោម​បញ្ឈរ​ឡើង​រួច​យក​ស្លឹក​ទទេ​ពីរ​សន្លឹក​សិន ទើប​ស៊ក​ស្លឹក​ដែល​មាន​អក្សរ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ដល់​ចប់ លុះ​ចប់​ហើយ ត្រូវ​ស៊ក​សន្លេក​ទទេ ២ សន្លឹក​ទៀត រួច​ទើប​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​ផ្នោះ រឹត​អោយ​ណែន​រឹង​ដូច​ឈើ សំលៀង​ដែក​ឈូស​អោយ​មុត​ស្មើ ឈូស​អោយ​ស្មើ​នឹង​ក្រប​ទាំង​ពីរ​ខាង យក​ក្រដាស​ខាត់​សាច់​ល្អិត ខាត់​អោយ​ស្អាយ​ឡើង​រលោង រួច​ហើយ​ទើប​យក​ទឹក​ម្រ័ក្សណ៍​យ៉ាង​ថ្លា លាប​ពេញ​ទាំងអស់ យក​ទៅ​ហាល​ថ្ងៃ​មួយ​ស្របក់​ធំ រួច​យក​ជាតិ​ហិង្គុល​ពណ៌​ក្រហម បុក​អោយ​ម៉ដ្ឋ លាយ​ដោយ​ម្រ័ក្សណ៍ លាប​ពី​លើ​ម្រ័ក្សណ៍​ទៀត ទុក​អោយ​ស្ងួត​ល្អ ទើប​ចាប់​ផ្ដើម​ទឹបមាស ។

រៀប​ទឹបមាស

មុន​ដំបូង គេ​វាស់​ចែក​សាស្ត្រា​ជា​បី​ភាគ​ស្មើ​គ្នា ភាគ​ខាង​ដើម និង​ខាង​ចុង​គេ​ទឹបមាស ភាគ​កណ្ដាល គេ​ទុក​នៅ​ជា​ជាតិ​ហិង្គុល​ក្រហម​ដដែល ។ មុន​នឹង​ទឹប គេ​យក​មើម​ខ្ទឹម​ស ទៅ​មុខ​អោយ​ល្អិត​ម៉ដ្ឋ​ខៃ យក​ស្បៃ​មុង​ទៅ​ខ្ចប់ រួច​ជូត​អោយ​សព្វ ទើប​យក​មាស​សន្លឹក​សុទ្ធ ទៅ​បិទ​ពី​លើ​អោយ​រាប​ស្មើ​ល្អ មួយ​សន្លឹក​ម្ដង ៗ រួច​ហើយ​គ្រប​អោយ​ជិត​ចំនួន ៧ ទៅ ១០ ថ្ងៃ ទើប​បក​រំគាយ​សន្លឹក​ចេញ រៀបចំ​ស៊ក​ខ្សែ​មួយ​កណ្ឌ​ម្ដង ៗ ។

របៀប​ធ្វើ​ខ្សែ​សាស្ត្រា

ខ្សែ​សាស្ត្រា គេ​ធញវើ​ដោយ​អំបោះ​ស្លាត់ ដែល​មាន​ជាតិ​រលោង – ទន់ គេ​យក​ទៅ​ជ្រលក់​អោយ​មាន​ពណ៌​ផ្សេង ៗ រួច​ក្រង​ចាក់​ជា​កន្ទុយ​កណ្ដុរ ៤ ឬ ៥ ធ្លុង រឹត​អោយ​ណែន ម្ខាង​ទៀត​ទុក​អោយ​មាន​កន្ទុយ​រំភាយ ។ រួច​ហើយ​យក​ខ្សែ​ទៅ​ដោត​នៅ​ប្រហោង​ស្លឹក​សាស្ត្រា​ខាង​ឆ្វេង​តែ​មួយ​ទេ ប្រហោង​ខាង​ស្ដាំ​ទុក​ចោល ។ មុន​ដំបូង ត្រូវ​ដោត​ស្លឹក​ចំណង​ជើង បន្ទាប់​មក ស្លឹក​ទទេ ២ សន្លឹក​ទៀត ស្លឹក​ដែល​មាន​អក្សរ ខាង​ចុង​បំផុត ស្លឹក​ទទេ ២ សន្លឹក​ទៀត រួច​បញ្ចូល​កន្ទុយ​ខ្សែ​ក្នុង​កន្លះ រឹត​អោយ​ស្មើ​គ្រប់​កណ្ឌ ។ លុះ​ចប់​មួយ​គម្ពីរ​ហើយ ត្រូវ​តម្រៀប​ពី​កណ្ឌ​ទី ១ ដល់​ចប់ រួច​យក​ក្រប​ទាំង​ពីរ ដាក់​គាប​គ្នា យក​ខ្សែ​អំបោះ​វេញ​អោយ​តឹង ២ ខ្សែ ដែល​ម្ខាង​មាន​កន្លុះ​ស៊ក​កន្ទុយ​ខ្សែ​ក្នុង​កន្លុះ ទាំង​ពីរ​ឆ្វេង​ស្ដាំ ព័ទ្ធ ២ – ៣ ជុំ រឹត​អោយ​ណែន​ស្មើ​គ្នា​ចង​អោយ​ជាប់ រួច​ហើយ​យក​សំបក​គម្ពីរ​មក​រុំ ។

របៀប​ធ្វើ​សំបក​គម្ពីរ

សំបក​គម្ពីរ ជា​គ្រឿង​ប្រដាប់​ខាង​ក្រៅ គេ​ធ្វើ​សម្រាប់​រុំ​ការពារ​គម្ពីរ​ខាង​ក្នុង​អោយ​ល្អ​ស្អាត ស្ថិតស្ថេរ​បាន​យូរ ។ គ្រឿង​ប្រដាប់​នេះ គេ​ថ្វើ​ដោយ​៖

ដំបូង គេ​យក​ទ្រនុង​រឹត​រើស​យក​តែ​រឹង ៗ មក​កាត់​ប្រវែង​គម្ពីរ បិត​អោយ​ស្មើ​ស្អាត យក​អំបោះ​មក​វេញ​ធ្វើ​ខ្សែ​កម្រង ក្រង​អោយ​ញឹក អោយ​បាន​ទំហំ​ធំ​ជាង​គម្ពីរ ៣ ដង ។

យក​សាច់​ក្រណាត់​ស​ស្ងាត ទៅ​ដេរ​ស្រោប​កម្រង​ទ្រនុង រឹត​ទុក​ជាយ​ទាំង​ពីរ​ខាង ប្រវែង​ល្មម​បត់​មក​ទល់​គ្នា ឬ លើស​បន្តិច​ក៏​បាន ។

យក​សាច់​សំពត់​ល្អ​មាន​ពណ៌​ផ្សេង ៗ ឬ ហូល ។ល។ ស្រេះ​អង្កាំ​ខ្លះ​ផង​ក៏​មាន រុំ​ពី​ខាង​ក្រៅ​ទៀត ។

មាន​ខ្សែ​ដែល​ដេរ​ដោយ​សាច់​សំពត់​ល្អ – សំប៉ែត​ប្រហែល​ជា ១ សង្ទីម៉ែត្រ ប្រវែ​ជាង ១ ម៉ែត្រ ដេរ​ភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​សាច់​សំពត់​ខាង​ក្រៅ សម្រាប់​រុំ កុំ​អោយ​រាត់រាយ ។


ថ្ងៃ​ទី ៣១ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៩៤

រៀបរៀង​ដោយ៖ សម្ដេច​ព្រះ​មង្គល​ទេពាចារ្យ អ៊ុម ស៊ុម

អគ្គាធិការ​នៃ​ពុទ្ធិក​សិក្សា

ចៅអធិការ​វត្ត​មហាមន្ត្រី

រាជធានី ភ្នំពេញ

វត្តព្រែកតាដួង


ថ្ងៃនេះជាថ្ងៃកាន់បិណ្ឌទី ០៩ ហើយបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌក៏កាន់តែខិតជិតមកដល់ដែរ ។ ថ្ងៃនេះខ្ញុំបង្ហាញអ្នក ភូមិ​​ទាំង អស់នូវទិដ្ឋភាពខ្លះៗ ក្នុងបរិវេណវត្ត​ព្រែកតាដួង​ដែលស្ថិតនៅស្រុកកំណើតរបស់ខ្ញុំ ។​    ព្រែកតាដួងជាវត្ត មួយក្នុងចំណោមវត្តអារាមជាច្រើនទៀតរបស់ស្រុកកោះធំ  ដែលមាន​ទីតាំង​ភូមិសាស្ដ្រ នៅ ក្នុងដែនដីនៃ ឃុំ ព្រែកថ្មី  ស្រុកកោះធំ  ខេត្តកណ្ដាល។  វត្តនេះស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយដងទន្លេបាសាក់ត្រើយ ខាងលិចក្បែរ ផ្លូវជាតិលេខ ២១ ។  ទីអារាម ព្រែក តាដួងមានព្រំប្រទល់ខាងត្បូងជាប់ភូមិព្រែកតាដួង   ខាងលិចជាប់ផ្លូវជាតិ​លេខ ២១ និង វិទ្យាល័យព្រែកតាដួង  ខាងកើតជាប់ដង​ទន្លេ​បាសាក់  និង ខាង ជើងជាប់ភូមិស្វាយតាមេឃ ឃុំ កោះធំ “ខ”។ ក្រោមការដឹកនាំកសាងរបស់ព្រះគ្រូចៅអធិការចុង​ក្រោយដែលជាទីប្រឹក្សារបស់​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ រាជ រួម ជា មួយពុទ្ធបរិស័ទ  សមិទ្ធិផលផ្សេងៗ រួមមាន៖ កុដិ  ព្រះវិហារ   សាលាធម្មសភា  សាលាបុណ្យ  ពុទ្ធិកបឋមសិក្សា សួនច្បារ និង ផ្លូវបេតុងក្នុងវត្តទាំងមូល  ត្រូវបានលេចឡើងជាបន្ដបន្ទាប់ ធ្វើឲ្យទិដ្ឋភាពក្នុង​វត្តកាន់​តែគួរឲ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍ និង មានបរិស្ថានល្អ។ ខាងក្រោមនេះជារូបភាពដែលបង្ហាញពី ទិដ្ឋភាព ក្នុងវត្ត៖

សម្លៀកបំពាក់តាមថ្ងៃ


ថ្ងៃចន្ទ
ថ្ងៃអង្គារ
ថ្ងៃពុធ
ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍
ថ្ងៃសុក្រ
ថ្ងៃសៅរ៍
ថ្ងៃអាទិត្យ

%d bloggers like this: